De overgang naar duurzamere woningen in Nederland hoeft niet altijd te stagneren door beperkingen op het elektriciteitsnet. Zelfs zonder een zwaardere stroomaansluiting kunnen veel huishoudens stappen zetten, zoals het installeren van een hybride warmtepomp. Experts wijzen op slimme oplossingen om bestaande capaciteit optimaal te benutten.
Netcongestie en de impact op stroomaansluiting
In grote delen van Nederland knelt de capaciteit van het stroomnet. Ongeveer driekwart van de woningen heeft nog een 1-fase stroomaansluiting, die minder vermogen levert dan een 3-fase variant. In de provincie Utrecht en achttien andere gemeenten is het sinds 1 juli tijdelijk niet mogelijk om een zwaardere aansluiting aan te vragen. Elders zijn er lange wachttijden. Dit probleem, ook wel netcongestie genoemd, zal naar verwachting nog jaren aanhouden. De groeiende vraag naar elektriciteit, door bijvoorbeeld warmtepompen en elektrische auto’s, legt flinke druk op het systeem.
Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland, ziet echter kansen. Hij stelt dat verduurzaming niet hoeft te stoppen, zelfs niet als een upgrade van de stroomaansluiting onmogelijk is. Het gaat volgens hem om slimmer omgaan met wat er al is. Veel huishoudens kunnen met de bestaande installatie al flinke stappen zetten richting een duurzamere woning.
Hybride warmtepomp en beperkte capaciteit
Een hybride warmtepomp is een populaire keuze voor wie zijn woning wil verduurzamen. Dit systeem combineert een traditionele cv-ketel met een elektrisch aangedreven pomp en verbruikt vaak slechts 1 tot 2 kW. Dat is vergelijkbaar met een eenvoudige waterkoker. Voor veel woningen is dit geen probleem, zelfs met een standaard 1-fase aansluiting. Door technische systemen goed af te stemmen, blijft het huis comfortabel en energiezuinig zonder dat een zwaardere stroomaansluiting nodig is.
Het maximale vermogen van een 1-fase aansluiting ligt rond de 8 kW. Een 3-fase variant kan meer dan 17 kW leveren. Maar in de praktijk wordt dat hoge vermogen zelden volledig gebruikt. Alleen als meerdere apparaten tegelijk aan staan, zoals bij koken, wassen en opladen, kan de grens in zicht komen. Dit gebeurt echter maar weinig in een gemiddeld huishouden.
Slimme systemen voor een bestaande aansluiting
Met technieken zoals load balancing kan overbelasting van het net worden voorkomen. Dit systeem regelt welke apparaten op welk moment stroom krijgen. Tijdens het koken krijgt de kookplaat bijvoorbeeld voorrang, terwijl andere apparaten zoals de warmtepomp of een laadpaal tijdelijk minder vermogen gebruiken. Dit voorkomt problemen en maakt verduurzaming mogelijk zonder extra capaciteit.
Een goed energiemanagementsysteem zorgt ervoor dat alles soepel samenwerkt. Huishoudens hoeven zo geen concessies te doen aan comfort. Het laat zien dat slimme technologie een uitweg biedt, zelfs als de netbeheerder geen zwaardere aansluiting kan leveren. Dit is een praktische oplossing voor wie nu al wil verduurzamen.
Zonnepanelen en laadpunten zonder extra stroomaansluiting
Ook voor andere duurzame stappen is een zwaardere stroomaansluiting vaak niet nodig. Zonnepanelen met een vermogen tot 5 kW kunnen prima op een 1-fase systeem worden aangesloten. Moderne laadpunten voor elektrische auto’s passen zich aan door bijvoorbeeld ’s nachts te laden of gebruik te maken van zelfopgewekte zonnestroom. Hoewel het laden langzamer gaat dan met een 3-fase systeem, is dit voor de meeste mensen geen groot obstakel.
Harbers wijst op het belang van goed advies. Een deskundige installateur kan helpen om de beschikbare energie zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Hij adviseert om altijd te kiezen voor een erkend vakman die verbonden is aan Techniek Nederland. Zo weet je zeker dat de installatie veilig en slim wordt uitgevoerd, zonder dat je afhankelijk bent van een upgrade van het net.
