Een verkeerskegel drone die zelfstandig naar een incidentlocatie vliegt en daar verandert in een zichtbare pylon, laat zien hoe ontwerp en techniek kunnen bijdragen aan meer veiligheid langs de weg. Voor uitvoerders, wegbeheerders en aannemers is het concept vooral interessant omdat het inspeelt op een bekend risico. Het handmatig uitzetten van een werkvak of afzetting op plaatsen waar verkeer met hoge snelheid passeert.
“De SkyCone vliegende verkeerskegel is ontwikkeld als een drone die de functie van een traditionele pylon combineert met die van een quadcopter”
Onderscheiden
Het ontwerp komt van een team van het Beijing Institute of Technology. De vinding kreeg een onderscheiding tijdens de European Product Design Award in de categorie voor conceptuele industriële productontwikkeling. Het concept van de verkeerskegel drone kan een interessante ontwikkeling zijn. Maar het moet nog worden getoetst op uitvoerbaarheid, regelgeving, beheer, onderhoud en kosten.
Ontwerp van de verkeerskegel drone
De SkyCone start als een quadcopter drone met vier armen die naar buiten zijn gericht. In iedere arm is een afgeschermde propeller opgenomen. Zo’n afgeschermde rotor draagt bij aan een betere bescherming van de draaiende delen en kan schade bij contact beperken. De drone vliegt in deze vorm naar een vooraf ingestelde locatie, bijvoorbeeld bij een ongeval, andere calamiteiten of een zone met wegwerkzaamheden.
Zodra het toestel de bestemming heeft bereikt en is geland, verandert deze. De vier armen klappen omhoog en worden met magnetische vergrendelingen aan elkaar gekoppeld. Daardoor ontstaat een piramidevorm die sterk lijkt op een reguliere verkeers pylon. De herkenbare oranje kleur, de witte reflectievlakken en geïntegreerde ledverlichting moeten ervoor zorgen dat weggebruikers de markering tijdig zien, ook bij beperkt zicht of in de avonduren.
In het midden van het drone systeem zijn onder andere een camera en verlichting gemonteerd. De camera is neerwaarts gericht en kan in theorie ondersteuning bieden bij observatie van de directe situatie ter plaatse. Dat kan nuttig zijn om een eerste beeld te krijgen van een incidentlocatie voordat personeel de gevarenzone betreedt.
Meer veiligheid door gebruik verkeerskegel drone bij incidenten
De grootste meerwaarde van de verkeerskegel drone ligt in het terugdringen van blootstelling van wegwerkers aan rijdend verkeer. Bij het handmatig plaatsen van kegels of andere afzetmaterialen moeten medewerkers vaak dicht langs een actieve rijstrook werken. Dat geldt zowel voor geplande werkzaamheden als voor spoedsituaties, zoals een aanrijding of een plotselinge wegblokkade.
Volgens de cijfers van de ontwerpers zelf, ziet 57 procent van de medewerkers langs snelwegen het handmatig plaatsen van verkeerskegels als de gevaarlijkste taak. Dat beeld is herkenbaar binnen de infra en hulpdiensten sector. Juist de eerste minuten rond een calamiteit zijn vaak onoverzichtelijk en gevaarlijk. De locatie is nog niet volledig afgezet, verkeersdeelnemers reageren soms laat en de stress en werkdruk is hoog. Een systeem waarbij een verkeerskegel drone vooruit wordt gestuurd, kan helpen om sneller een eerste veiligheidszone te markeren.

Veiligheid wegwerkers en hulpdiensten
Het idee past binnen bredere aandacht voor veiligheid op en rond infra projecten. Als je met een automatisch systeem alvast een tijdelijke markering kunt neerzetten, ontstaat mogelijk meer tijd en ruimte voor de wegwerkers om het verdere werkvak ordelijk op te bouwen. De vraag is, of zo’n oplossing in de praktijk robuust genoeg is onder wisselende omstandigheden.
Naast toepassingen op snelwegen noemen de ontwerpers ook bergwegen, bouwlocaties en gladheidswaarschuwingen. In al die gevallen gaat het om plaatsen waar risico’s aanwezig zijn voordat medewerkers veilig toegang hebben tot het gebied. Een verkeerskegel drone kan dan fungeren als eerste visuele markering of tijdelijke waarschuwing.
Praktische toepasbaarheid
Hoewel het concept zeer interessant is, zijn er onbeantwoorde vragen. Een belangrijke vraag betreft de aanschafkosten. Een standaard verkeerskegel is relatief goedkoop en eenvoudig vervangbaar. De verkeerskegel drone bestaat een verkeerskegel drone uit sensoren, accu’s, aandrijving, besturingselektronica, verlichting en dergelijke. Dat maakt het systeem technisch complex en duurder.
Ook de inzetbaarheid onder realistische werkomstandigheden is nog onzeker. Denk aan windbelasting, regen, vervuiling, botsingsgevaar en de stabiliteit na plaatsing op oneffen verharding. Bij werkzaamheden langs snelwegen spelen bovendien luchtverplaatsingen door passerend zwaar verkeer een grote rol. Een lichte constructie moet dan voldoende stevig staan om niet te verschuiven of om te vallen.
Daar komt bij dat de logistiek rond opladen, transport, inspectie en terughalen nog niet is uitgewerkt. Als een meerdere van deze drones worden gebruikt, moet duidelijk zijn hoe die worden beheerd en bestuurd. Je hebt dan te maken met accubeheer, software-updates, periodieke controle en storingsafhandeling. Voor infraaannemers en wegbeheerders zijn dat reële vragen bij iedere nieuwe investering.
Een ander aandachtspunt is wet- en regelgeving. Automatisch vliegende drones in de nabijheid van verkeer brengen extra veiligheidsrisico’s met zich mee. Er moet worden gekeken naar luchtvaartregels, aansprakelijkheid en veiligheidsbepalingen. Maar ook naar noodprocedures en afstemming met meldkamers en verkeerscentrales van de hulpdiensten.
Alternatieven
Het basisdoel van de SkyCone is niet nieuw. Er zijn al systemen die het plaatsen van verkeerskegels automatiseren, maar dan vanuit een voertuig. Voorbeeld daarvan is de Automated Cone Truck van Arrowes uit Australië. Dit systeem wordt onder meer ingezet op de Eastern Freeway in Melbourne. Daar zijn tienduizenden kegels geplaatst en de blootstelling van de wegwerkers aan het verkeer sterk is verminderd.
Dat verschil is relevant. Bij voertuiggebonden systemen blijven de kegels conventioneel, terwijl de plaatsing wordt gemechaniseerd. De SkyCone pakt het anders aan. Iedere kegel is tegelijk transportmiddel en afzetmiddel. Dat maakt het concept opvallend en vernieuwend, maar ook technisch complexer.
Toch laat de verkeerskegel drone zien dat ontwerpers zoeken naar nieuwe vormen van risicobeheersing op de werkplek. Zeker nu digitalisering, robotisering en onbemande systemen vaker worden toegepast. Niet ieder concept haalt de praktijk, maar dit soort ideeën helpen wel om anders te kijken naar bekende handelingen die al jaren als normaal worden gezien.
Potentie van verkeerskegel drone voor infra en veiligheid
De waarde van het ontwerp is mede gelegen in de discussie die het oproept. Hoe kun je wegwerkers en personeel van bijvoorbeeld, rijkswaterstaat, politie, brandweer en ambulance, beter beschermen tijdens een incident of wegwerk? Welke taken zijn geschikt voor automatisering en welke juist niet? En hoe verhoudt nieuwe techniek zich tot uitvoerbaarheid, training en acceptatie op de openbare weg, bouwplaats en werkvloer?
De SkyCone geeft nog geen definitief antwoord op die vragen, maar maakt wel duidelijk dat veiligheid langs de weg op meerdere manieren benaderd kan worden. Een verkeerskegel drone is voorlopig vooral een ontwerpconcept. Maar wel een concept dat aansluit bij actuele thema’s. Thema’s zoals veilige werkmethoden, beperking van blootstelling aan verkeer en slimmer gebruik van autonome systemen. Juist daarom verdient het plan aandacht van opdrachtgevers, uitvoerders en veiligheidskundigen die nadenken over de volgende stap bij incidenten en tijdelijke verkeersmaatregelen.
Bron: Beijing Institute of Technology, European Product Design Award, Drone Watch, Wikipedia. Beeld: European Product Design Award.
