De verduurzaming van de gebouwde omgeving staat hoog op de agenda van het kabinet, met als doel energiekosten te beheersen, afhankelijkheid van andere landen te verminderen en klimaatdoelen te behalen. Goed geïsoleerde en geventileerde gebouwen dragen ook bij aan de gezondheid van bewoners en gebruikers. De vierde versie van de Europese richtlijn voor energiezuinige gebouwen, ook wel EPBD IV genoemd, biedt een stevige basis om zowel nieuwe als bestaande panden energiezuiniger en uiteindelijk emissievrij te maken. Deze week bracht minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de Tweede Kamer op de hoogte van de voortgang met een kamerbrief.
Energiehuis als startpunt voor verduurzaming
Er ligt nog een flinke taak om alle gebouwen in Nederland energiezuinig en emissievrij te krijgen. Vrijwel alle eigenaren, gebruikers en bewoners zullen hier de komende jaren mee te maken krijgen. Om hen te ondersteunen, wordt het Energiehuis geïntroduceerd, een centraal punt waar mensen hulp en advies kunnen vinden over het verduurzamen van hun woning of pand. Dit initiatief bouwt voort op bestaande platforms, zoals gemeentelijke energieloketten en de site verbeterjehuis.nl. Het Energiehuis koppelt straks online en fysieke diensten aan elkaar. Zo ontstaat er een overzichtelijk startpunt met heldere informatie.
Het doel is dat iedereen straks weet waar ze moeten beginnen. Dit maakt het makkelijker om stappen te zetten richting een duurzamere woning. Het kabinet hoopt dat dit concept de drempel verlaagt voor velen. Het Energiehuis moet de komende jaren uitgroeien tot een herkenbare plek voor ondersteuning.
Renovatiepaspoort
Een ander hulpmiddel dat wordt ontwikkeld, is het renovatiepaspoort. Dit document helpt gebouweigenaren om hun pand stap voor stap emissievrij te maken. In Nederland wordt dit paspoort gekoppeld aan het bestaande maatwerkadvies van energieprestatieadviseurs. Het advies voldoet aan de eisen voor een emissievrij gebouw. Het renovatiepaspoort wordt opgenomen in de landelijke database voor energielabels.
Met dit paspoort krijgen eigenaren een duidelijk plan van aanpak. Het laat zien welke maatregelen nodig zijn en in welke volgorde. Dit maakt het proces overzichtelijk en haalbaar. Het kabinet wil hiermee stimuleren dat meer mensen aan de slag gaan met verduurzaming.
Financiële hulp
Voor veel mensen en organisaties zijn er al diverse regelingen en leningen om energiebesparende maatregelen te financieren. Het overzicht van deze mogelijkheden is echter niet altijd duidelijk. Daarom wordt nu gekeken hoe dit aanbod beter op elkaar kan aansluiten. Het doel is om de uitvoering eenvoudiger te maken. Daarnaast moet de ondersteuning stabiel blijven de komende jaren.
Een betrouwbare financiële basis is belangrijk voor wie wil investeren in verduurzaming. Het kabinet wil ervoor zorgen dat mensen weten waar ze aan toe zijn. Dit kan helpen om sneller de juiste hulp te vinden. Het streven is om de regelingen zo toegankelijk mogelijk te maken.
Nationaal plan voor renovatie van gebouwen
De richtlijn voor energiezuinige gebouwen verplicht lidstaten om een nationaal plan op te stellen voor de renovatie van gebouwen. Dit National Building Renovation Plan (NBRP) laat zien hoe Nederland werkt aan een emissievrije gebouwde omgeving in 2050. Het plan bevat tussendoelen voor 2030 en 2040. Het concept wordt binnenkort ter consultatie voorgelegd via een specifieke pagina. De definitieve versie moet eind december 2026 bij de Europese Commissie worden ingediend.
Dit plan geeft richting aan de lange-termijnstrategie van Nederland. Het biedt een kader voor alle betrokken partijen. Het kabinet hoopt hiermee een duidelijke route uit te stippelen. Dit moet leiden tot een samenhangende aanpak in het hele land.
Isolatiestandaard en emissievrije normen
De richtlijn voor energiezuinige gebouwen vraagt ook om een norm voor bestaande gebouwen richting emissievrijheid. Voor woningen gebruikt Nederland de Standaard voor woningisolatie als basis. Deze vrijwillige norm toont aan wanneer een woning geschikt is voor duurzame verwarming, zoals met een warmtepomp. Of een woning hieraan voldoet, is te zien op het energielabel. De isolatiestandaard is onlangs geëvalueerd en de uitkomsten worden gebruikt voor de emissievrije norm.
Het kabinet wil hiermee een praktische leidraad bieden aan woningbezitters. Het energielabel speelt hierin een belangrijke rol. Het geeft inzicht in de huidige staat van de woning. Dit helpt bij het plannen van verbeteringen.
Stapsgewijze invoering van de EPBD IV richtlijn
De invoering van de richtlijn voor energiezuinige gebouwen gebeurt in verschillende fasen. De planning sluit aan op de Europese deadline van 29 mei 2026. Ook wordt rekening gehouden met de momenten waarop verplichtingen ingaan. Deze gefaseerde aanpak geeft ruimte om per onderdeel goed uit te werken wat de regels betekenen. Het biedt ook tijd voor zorgvuldige keuzes.
De wijzigingen worden op tijd vastgelegd in regelgeving zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving. Meer details over de fasen zijn te vinden in een overzicht van de tranches. Dit zorgt voor een gestructureerde overgang. Het kabinet wil zo verwarring voorkomen. De kamerbrief over de EPBD IV van minister Elanor Boekholt-O’Sullivan is hier te lezen (pdf).
