In de afgelopen tien jaar hebben meer dan 50 vakantieparken in Nederland een nieuwe bestemming gekregen, vaak als woonwijk. Dit blijkt uit een uitgebreide inventarisatie van Pointer onder verschillende provincies. De transformatie van vakantieparken naar woonwijken komt voort uit de trend van permanente bewoning, waarbij mensen het hele jaar door in hun vakantiehuis wonen. Gemeenten kiezen er daarom steeds vaker voor om deze parken officieel om te vormen tot woonwijk, en in sommige gevallen tot zorgcentrum of natuurgebied. Dit proces brengt echter ook uitdagingen met zich mee, zoals verouderde infrastructuur en complexe planologische regels.
Permanente bewoning op vakantieparken
De cijfers laten zien dat van 56 vakantieparken in Nederland in de afgelopen tien jaar is besloten dat ze niet langer geschikt zijn voor toerisme. Vaak wonen mensen permanent op deze locaties, wat gemeenten dwingt om een keuze te maken over de toekomst van deze plekken. Volgens het CBS staan bijna 60000 mensen ingeschreven op een vakantiepark, maar het werkelijke aantal permanente bewoners zou twee tot tweeënhalf keer hoger kunnen liggen. Dit illustreert de omvang van de woningnood die speelt in ons land.
Het omvormen van een park naar woonwijk gebeurt echter niet zomaar. Expert Willem Kraanen, die overheden adviseert bij deze transformaties, geeft aan dat meerdere factoren een rol spelen. Soms liggen vakantieparken in natuurgebieden waar wonen niet is toegestaan. Daarnaast zijn er strikte planologische regels die bepalen of een locatie geschikt is als woonwijk, veel strenger dan voor recreatiedoeleinden.
Meeste transformaties in Gelderland
De meeste vakantieparken die zijn omgevormd tot woonwijk bevinden zich in Gelderland. In deze provincie werken gemeenten en de provinciale overheid al jaren samen om te onderzoeken of vakantieparken nog levensvatbaar zijn voor toerisme. Als dat niet het geval is, wordt gekeken naar alternatieve bestemmingen, zoals wonen. Dit proces krijgt inmiddels ook in andere provincies steeds meer aandacht, waarbij overheden zich bewust worden van de noodzaak om hier beleid op te maken.
Hoogleraar planologie Erwin van der Krabben van de Radboud Universiteit ziet dat het thema vakantieparken steeds hoger op de politieke agenda komt te staan. Gemeenten en provincies moeten een afweging maken tussen de toeristische functie, die belangrijk blijft voor de lokale economie, en de groeiende vraag naar woonruimte. Dit is een delicate balans die per locatie verschilt.
Problemen na transformatie van vakantieparken
Het omvormen van een vakantiepark naar woonwijk gaat niet altijd zonder slag of stoot. Een voorbeeld hiervan is Résidence Tergouw in Oosterhout, dat in 2015 werd omgezet naar een woonwijk. De infrastructuur op het park bleek echter niet geschikt voor permanente bewoning. Bewoners kampen met verstopte rioleringen en gevaarlijke situaties, zoals ontplofte elektriciteitskastjes, omdat het gas- en elektriciteitsnet verouderd is.
Het beheer van het park ligt in handen van de eigenaar, die wil dat bewoners meer betalen voor onderhoud. De gemeente overweegt nu om het park over te nemen, maar daarvoor zijn eerst kostbare onderzoeken nodig. De kosten hiervan worden geschat op meer dan een ton, exclusief de investeringen voor een nieuwe infrastructuur. Dit laat zien hoe belangrijk het is om vooraf duidelijke afspraken te maken over verantwoordelijkheden en financiering.
Van der Krabben wijst erop dat een transformatie vaak gepaard gaat met extra investeringen in openbare ruimte en voorzieningen. Als deze zaken niet goed worden geregeld, kunnen bewoners jarenlang met problemen kampen. Het is dus van groot belang om aan de voorkant alles zorgvuldig te plannen en vast te leggen wie wat betaalt.
Podcast over strijd op vakantieparken
In de podcast Dreiging op de Egelshoek van onderzoeksjournalisten Klaas den Tek en Jerry Vermanen staat permanente bewoning centraal. De podcast volgt de ontwikkelingen op bungalowpark De Egelshoek, waar de ondernemer af wil van permanente bewoners. Dit leidt tot spanningen, waarbij mensen het risico lopen hun woning te verliezen. De journalisten schetsen een beeld van een machtsstrijd die volledig uit de hand loopt.
De situatie op De Egelshoek is slechts één voorbeeld van de bredere problematiek rondom vakantieparken in Nederland. Het laat zien hoe ingewikkeld het kan zijn om een balans te vinden tussen de belangen van bewoners, eigenaren en overheden. Dit soort verhalen maakt duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is om deze transformaties in goede banen te leiden.
Bron: Pointer (KRO-NCRV).
