Hoe ontwikkel je natuurinclusieve cultuurlandschappen met oog voor natuur, landbouw en (rand-) bebouwing? En hoe dragen deze gebieden bij aan het behoud en herstel van de biodiversiteit in Natura 2000 gebieden? Een nieuw kennisdossier, handreiking en praktijkboek helpt bij de (her-)inrichting van overgangsgebieden.
“Het praktijkwerkboek biedt praktische tips, werkvormen en formats bij de transitie van overgangsgebieden”
De handreiking ‘Overgangsgebieden in transitie’ en het praktijkwerkboek dat erbij hoort maken deel uit van het kennisdossier Duurzame landbouw & natuur. Deze publicaties zijn bedoeld voor gemeenten en waterschappen, provincies, boerencoöperaties, terreinbeheerders en organisaties. De betrokken partijen bij de transitie van overgangsgebieden. Samen laten ze zien hoe landbouw en natuur elkaar kunnen versterken. Maar ook welke ruimte er daardoor ontstaat voor de ontwikkeling van natuurinclusieve cultuurlandschappen.
Overgangsgebied?
Een overgangsgebied is een landschap waar landbouw en natuur in elkaar overlopen. Het zijn gebieden met een belangrijke rol in het versterken van natuur, landbouw en landschappelijke kwaliteit. Naast agrarisch gebruik is er vaak ook ruimte voor recreatie en energieopwekking. Bovendien dragen deze gebieden bij aan het behoud en herstel van de biodiversiteit in Natura 2000 gebieden.
De handreiking en het praktijkwerkboek zijn breder toepasbaar. Ze kunnen ook worden gebruikt in het landschap rondom andere beschermde natuurgebieden. Maar ook in zones tussen een natuurkern en de stadsrand. Daarnaast laat het het praktijkwerkboek zien hoe je de handreiking toepast. De werkwijze bestaat uit zeven stappen. Deze zijn verdeeld over vier projectfasen. Zo helpt het boek om een gedeeld beeld van de hoofdopgave te krijgen en om te bepalen welke ontwikkeling past bij het gebied.
Gezamenlijk
Voor het ontwikkelen van plannen biedt de handreiking ‘Overgangsgebieden in Transitie’ (pdf) inspiratie en richting. Inrichtingsconcepten en bouwstenen helpen gebiedspartijen om met elkaar het gesprek te voeren over de toekomst van hun gebied. Het doel is om gezamenlijk een ontwikkelrichting te kiezen die leidt tot ruimtelijke kwaliteit en duurzame landbouw voor de lange termijn.
Centraal in het hele proces staat een ontwerpende aanpak, uitgewerkt in gebiedsateliers. Dit zijn werkbijeenkomsten waarin betrokken partijen samen aan een tafel met kaarten staan, om te ontwerpen, puzzelen en varianten te vergelijken. Het praktijk-werkboek biedt hiervoor praktische tips, werkvormen en formats.
Bron en beeld: Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
