HomeNieuwbouwBouwproductie stijgt: meer nieuwbouwwoningen en vergunningen

Bouwproductie stijgt: meer nieuwbouwwoningen en vergunningen

De nieuwbouwsector laat in het derde kwartaal van 2026 een duidelijk herstel zien. Vooral de woningbouw valt op, met meer nieuwbouwwoningen, een groeiend aantal bouwvergunningen en een verdere toename van de woningvoorraad. Voor jou als professional in de bouwuitvoering zijn deze cijfers relevant, omdat ze laten zien dat de productie op gang blijft en de orderportefeuille in veel segmenten goed gevuld is. Tegelijk blijft de sector te maken houden met hogere bouwkosten, stijgende prijzen van bouwmaterialen en een krappe arbeidsmarkt. Toch geven de nieuwste kwartaalcijfers van het CBS een overwegend positief beeld van de markt.

Toename van de woningbouw in het derde kwartaal

In het derde kwartaal van 2026 zijn in Nederland 18100 nieuwbouwwoningen gebouwd. Dat zijn er 3200 meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. Vergeleken met het tweede kwartaal kwamen er ook 1600 woningen extra bij. Deze stijging wijst erop dat aannemers, ontwikkelaars en andere marktpartijen er in slagen om de productie verder op te voeren. Voor de uitvoerende bouw is dat een belangrijk signaal, want meer nieuwbouwwoningen betekenen meer werk op de bouwplaats, meer vraag naar personeel en meer druk op de planning en logistiek.

De toename zit niet alleen in de oplevering van woningen. Ook in de bredere ontwikkeling van de woningvoorraad is een stijgende lijn zichtbaar. Naast nieuwbouw werden in het derde kwartaal 5200 woningen toegevoegd door ver- of aanbouw. Daartegenover stonden 1700 duizend gesloopte woningen en 1400 woningen die door verbouwing een andere functie kregen. Per saldo kwamen er daardoor 2300 woningen bij. Dat resultaat laat zien dat meer nieuwbouwwoningen een groot aandeel hebben in de groei, maar dat ook transformatie en aanpassing van bestaande gebouwen bijdragen aan het aanbod.

meer nieuwbouwwoningen

Bouwvergunningen zorgen voor meer nieuwbouwwoningen in de pijplijn

Een belangrijke indicator voor de komende periode is het aantal verleende bouwvergunningen. In het derde kwartaal werden 16600 vergunningen afgegeven voor de nieuwbouw van woningen. Daarmee blijft de pijplijn voor toekomstige woningbouw op niveau. Voor bedrijven in ontwerp, engineering, werkvoorbereiding en uitvoering is dit een belangrijk gegeven. Bouwvergunningen vormen immers de basis voor projecten die later in productie gaan en uiteindelijk leiden tot meer nieuwbouwwoningen.

Dat het aantal vergunningen op peil blijft, is positief voor de continuïteit van de markt. Zeker na een periode waarin veel projecten vertraging opliepen door rentestanden, stikstofvraagstukken, hogere bouwkosten en onzekerheid in de afzet, bieden deze cijfers meer vertrouwen. Voor de bouwkolom betekent dit dat opdrachtgevers opnieuw stappen zetten en dat plannen steeds vaker de vergunningsfase passeren.

Omzet in de bouw blijft groeien

Niet alleen de productie van woningen ontwikkelt zich gunstig. Ook de omzet in de bouwsector is opnieuw gestegen. In het derde kwartaal groeide de omzet van de bouwnijverheid met 5,7 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Daarmee is voor het derde kwartaal op rij sprake van een positieve omzetontwikkeling. Voor aannemers en gespecialiseerde bouwbedrijven is dat een teken dat de markt ondanks verschillende knelpunten voldoende draagkracht houdt.

Deze groei zegt ook iets over het activiteitenniveau in andere delen van de sector. Naast woningbouw blijft er werk in de utiliteitsbouw, de burgerlijke bouw en de grond-, weg- en waterbouw. Wel groeit niet elk segment even hard. Dat past bij een markt waarin opdrachtgevers kritischer rekenen, financiering vaker onder druk staat en projecten scherper worden beoordeeld op haalbaarheid. Toch laat de omzetstijging zien dat de sector als geheel nog steeds produceert op een redelijk hoog nivo.

Bedrijfsgebouwen laten eveneens groei zien

Ook buiten de woningbouw zijn de cijfers bemoedigend. In het derde kwartaal werden 3500 bedrijfsgebouwen nieuwgebouwd. Dat zijn er 400 meer dan in het vorige kwartaal. Ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar is eveneens sprake van groei, want toen ging het om 3100 nieuwe bedrijfsgebouwen. Dit wijst erop dat ook investeringen in bedrijfshuisvesting, opslag, logistiek en andere utilitaire functies doorlopen.

Voor de bouw, infra en techniek betekent dit een bredere werkstroom. Bedrijven die actief zijn in zowel woningbouw als utiliteitsbouw kunnen daardoor beter spreiden in capaciteit en risico. Die ontwikkeling is vooral gunstig in een markt waarin materiaalprijzen blijven stijgen en de beschikbaarheid van vakmensen beperkt is. Meer nieuwbouwwoningen trekken veel capaciteit naar zich toe, maar een stabiele utiliteitsmarkt helpt bedrijven om hun organisatie op peil te houden.

Voor opdrachtgevers en ontwikkelaars maakt dit de voorbereiding complexer. Het realiseren van meer nieuwbouwwoningen vraagt niet alleen om voldoende locaties en vergunningen, maar ook om financieel haalbare businesscases. Hogere kosten kunnen projecten onder druk zetten, zeker wanneer verkoopprijzen, huren of investeringsruimte achterblijven. Toch lijkt de markt op dit moment voldoende veerkracht te hebben om nieuwe projecten te blijven opstarten.

Bouwkosten en materiaalprijzen vragen blijvende aandacht

Ondanks de positieve productie- en omzetcijfers blijft de kostenzijde een punt van aandacht. De bouwkosten van vergunde woningen lagen weliswaar weer lager, maar de prijzen van bouwmaterialen blijven oplopen. Dat zorgt voor spanning in begrotingen, aanbestedingen en contractvorming. Voor uitvoerende partijen betekent dit dat scherp inkopen en goed plannen belangrijk blijven. Wanneer projecten later starten dan voorzien, kunnen prijsstijgingen direct effect hebben op het rendement.

Arbeidsmarkt onder druk bij meer nieuwbouwwoningen

Een andere bekende uitdaging is de situatie op de arbeidsmarkt. De bouw blijft kampen met een tekort aan vakmensen. Dat geldt voor uitvoerders, timmerlieden, werkvoorbereiders, installateurs en technische specialisten. Bij meer nieuwbouwwoningen neemt de druk op bezetting verder toe. Bedrijven moeten daardoor slim omgaan met personeelsplanning, samenwerking in de keten en de inzet van industrialisatie of prefabricage.

Tegelijk vraagt de markt om tempo. Wanneer de vergunningverlening aantrekt en de productie stijgt, moeten bedrijven snel kunnen opschalen. Dat is niet eenvoudig in een arbeidsmarkt die al langere tijd krap is. De combinatie van meer nieuwbouwwoningen, hogere materiaalprijzen en een stevig gevulde orderportefeuille maakt dat het risicobeheer op projecten steeds belangrijker wordt. Voor de uitvoering vraagt dat om strakke organisatie, goede afstemming met onderaannemers en een realistische bouwtijd.

Veerkracht en kosten

Voor opdrachtgevers en ontwikkelaars maakt dit de voorbereiding complexer. Het realiseren van meer nieuwbouwwoningen vraagt niet alleen om voldoende locaties en vergunningen, maar ook om financieel haalbare projecten. Hogere kosten kunnen de nieuwbouw onder druk zetten, zeker wanneer verkoopprijzen, huren of investeringsruimte achterblijven. Toch lijkt de markt op dit moment voldoende veerkracht te hebben om nieuwe projecten te blijven opstarten.

Naast de positieve signalen noemt het CBS ook een stijging van het aantal faillissementen in de bouw. Dat laat zien dat niet ieder bedrijf profiteert van het herstel. Vooral ondernemingen met zwakke marges, hoge financieringslasten of kwetsbare projectportefeuilles kunnen in de knel komen. Toch verandert dat vooralsnog weinig aan het algemene beeld van de sector. De productie groeit, de omzet stijgt en de pijplijn van projecten blijft gevuld.

Bron en infographics: CBS.

Redactie Bouw en Uitvoering
Redactie Bouw en Uitvoering
B+U werkt met een team aan redacteuren en journalisten. Samen met de redactieraad en kennispartners zorgen zij voor actueel nieuws, artikelen, informatie, interviews en content.
GERELATEERDE ARTIKELEN

Trending