Het demissionair kabinet wil het Nederlandse octrooisysteem grondig hervormen om eerlijke innovatie te bevorderen en rechtsonzekerheid tegen te gaan. Bedrijven die een technische uitvinding beschermen met een octrooi, realiseren vaak ruim 28 procent meer inkomsten per werknemer. Toch zorgt het huidige systeem, waarin octrooiaanvragen niet inhoudelijk worden getoetst, voor problemen. Dit leidt tot onterechte octrooien en belemmert de vooruitgang van ondernemers. Een nieuw wetsvoorstel moet hier verandering in brengen door strengere toetsing in te voeren.
Octrooi toetsing wordt verplicht
Volgens het voorstel van minister Karremans van Economische Zaken moeten alle aanvragen voor een octrooi (patent) in de toekomst door het Octrooicentrum Nederland worden beoordeeld op inhoudelijke criteria. Pas na deze controle wordt besloten of een octrooi wordt verleend. Dit moet voorkomen dat bestaande of waardeloze innovaties als nieuw worden geregistreerd. Het kabinet hoopt zo meer zekerheid te bieden aan ondernemers over de waarde van hun patenten.
De Rijksministerraad heeft ingestemd met deze aanpassing van de Rijksoctrooiwet. Het wetsvoorstel gaat nu voor advies naar de Raad van State en daarna naar de Tweede en Eerste Kamer. De wet zal niet alleen gelden in Nederland, maar ook voor de overzeese gebieden. Daarnaast wil het kabinet de regels uitbreiden naar de Noordzee en de gebieden rond de overzeese eilanden vanwege economische activiteiten op zee.
Vermindering van regeldruk bij octrooi aanvragen
Met de hervorming wil het demissionair kabinet ook de regeldruk voor ondernemers aanpakken. Acht regels rondom octrooien, ook wel patenten genoemd, worden vereenvoudigd of geschrapt. Dit past binnen een bredere aanpak van minister Karremans om voor de zomer van 2026 de druk van 500 regels te verminderen. Het doel is om ondernemen makkelijker te maken en innovatie te stimuleren.
Demissionair minister Karremans stelt dat het huidige systeem ondernemers eerder tegenwerkt dan helpt. Een getoetst octrooi biedt meer vertrouwen bij samenwerkingen via licenties of het aantrekken van investeerders. Dit kan het financieringsklimaat voor bedrijven aanzienlijk verbeteren, vooral voor start-ups en innovatieve ondernemingen.
Octrooisysteem tegen misbruik beschermen
Met de nieuwe regels wordt het onmogelijk om automatisch een octrooi te krijgen voor bestaande uitvindingen. Dit geldt ook voor buitenlandse ondernemers die in Nederland een aanvraag indienen. Het demissionar kabinet wil zo misbruik van het systeem tegengaan en de waarde van echte innovaties waarborgen.
