Rijkswaterstaat heeft de renovatie van de Drechttunnel definitief gegund aan combinatie DSH, een samenwerkingsverband van Dura Vermeer, SPIE en Heijmans. Met deze opdracht komt een omvangrijk traject op gang voor de vernieuwing van een van de drukst bereden tunnelverbindingen van Zuid-Holland. Voor de bouw- en infrasector is dit project van groot belang, omdat het niet alleen gaat om vervanging van technische installaties, maar ook om betonherstel, asfaltvernieuwing, aanpassingen aan de plafondconstructie en langdurig onderhoud. De opdracht heeft een waarde van 233 miljoen euro en past binnen de bredere portfolioaanpak van Rijkswaterstaat voor tunnelrenovaties in Zuid-Holland.
“Dagelijks verwerken de tunnelbuizen van de Drechttunnel 155 duizend voertuigen”
De Drechttunnel ligt in de A16 en vormt een vaste schakel in de verbinding onder de Oude Maas. Daarmee is de Drechttunnel niet alleen van belang voor regionaal verkeer, maar ook voor nationaal en internationaal goederenvervoer. De leeftijd van de tunnel, inmiddels bijna vijftig jaar, maakt een grondige renovatie noodzakelijk. Met de gekozen aanpak wil Rijkswaterstaat de beschikbaarheid en veiligheid van de tunnel ook voor de komende jaren op niveau houden.
Omvang van de opdracht
Het contract voor de Drechttunnel omvat de volledige vernieuwing van de technische installaties en van de systemen voor bediening, bewaking en besturing. Zulke systemen vormen de basis voor een veilige tunneloperatie. Denk daarbij aan tunneltechnische installaties zoals ventilatie, energievoorziening, signalering, communicatie, camera’s, detectiesystemen en de centrale aansturing. Juist bij oudere tunnels vraagt de modernisering van deze onderdelen om een zorgvuldige integratie tussen civiele techniek, elektrotechniek en industriële automatisering.
Naast de tunneltechnische installaties wordt ook het civiele deel aangepakt. Zo staan werkzaamheden gepland aan het beton, het asfalt en de plafondconstructie. Na afronding van de renovatie blijft combinatie DSH bovendien verantwoordelijk voor het meerjarig onderhoud van de Drechttunnel tot 2039. Daardoor ontstaat een langere betrokkenheid van de opdrachtnemer, wat voordelen kan bieden voor kennisborging en prestatiegericht beheer.
Volgens Rijkswaterstaat helpt deze contractvorm om risico’s en uitvoering beter op elkaar af te stemmen. Voor de sector is dat een herkenbare ontwikkeling. Grote renovatieopgaven worden steeds vaker niet alleen beoordeeld op realisatie, maar ook op onderhoud, beschikbaarheid en lerend vermogen over meerdere projecten heen.
Doorgrondingsfase voor de Drechttunnel van start
Nu de gunning formeel is afgerond, start eerst een doorgrondingsfase van vijftien maanden. In die periode krijgt combinatie DSH de ruimte om aanvullende onderzoeken uit te voeren, het ontwerp verder uit te werken en een uitvoeringsplan op te stellen. Deze fase moet leiden tot een beter beeld van de technische staat, de projectrisico’s en de uitvoerbaarheid van de werkzaamheden. Voor een complexe tunnelrenovatie is dat geen overbodige stap. Juist bij bestaande infra kunnen tijdens de voorbereiding nieuwe aandachtspunten naar voren komen, bijvoorbeeld rond constructieve details, fasering, veiligheid of kabel- en leidingsystemen.
De doorgrondingsfase is bedoeld om onzekerheden zo vroeg mogelijk inzichtelijk te maken. Dat is voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer van belang. Een scherper risicobeeld maakt het mogelijk om prijs, planning en verantwoordelijkheden beter af te stemmen. Daarmee wil Rijkswaterstaat voorkomen dat tijdens de uitvoering onnodige vertragingen of kostbare aanpassingen ontstaan. Voor aannemerscombinaties betekent dit ook dat zij hun specialistische kennis in een vroeg stadium kunnen inzetten.
Door DSH is aangegeven dat ervaring uit eerdere tunnelprojecten, waaronder de Eerste Heinenoordtunnel, wordt meegenomen in de aanpak. Dat is relevant, omdat renovatieprojecten in tunnels vaak terugkerende technische vraagstukken kennen. Kennis van systems engineering, veiligheidsdossiers, test- en vrijgave-processen en fasering onder verkeersdruk is daarbij erg belangrijk. Tegelijk blijft elk object uniek, zeker bij een tunnel met de omvang en verkeersintensiteit van de Drechttunnel.
Lees verder onder de afbeelding.
Planning en uitvoering
De huidige planning laat zien dat de voorbereidende activiteiten in 2028 starten. De hoofdwerkzaamheden aan de Drechttunnel zijn voorzien in en rond de zomerperiodes van 2029 en 2030. Die keuze ligt voor de hand, omdat in vakantieperioden vaak beter kan worden gestuurd op verkeershinder, al blijft de impact op de omgeving en op logistieke stromen groot. Voor de uitvoering betekent dit dat fasering, verkeersmanagement en afstemming met de regio een vaste plek krijgen in de projectorganisatie.
Het zwaartepunt ligt bij de vernieuwing van de technische installaties en de systemen voor bediening, bewaking en besturing. Daarnaast zullen de civiele werkzaamheden nauwkeurig moeten worden afgestemd op de installatietechnische planning. Dat vraagt om een strakke werkvoorbereiding, omdat veel disciplines gelijktijdig in een beperkte ruimte werken. Juist bij een tunnelrenovatie bepaalt die samenhang in hoge mate het succes van de uitvoering. Als de planning standhoudt, wordt de renovatie van de Drechttunnel in het najaar van 2030 afgerond.
Na oplevering blijft DSH nog jaren betrokken bij het onderhoud. Daarmee verschuift de focus van realisatie naar beheer, inspectie en prestatiebewaking. In de praktijk kan dat bijdragen aan een betere terugkoppeling van ervaringen uit de uitvoering naar de onderhoudsfase. Voor opdrachtgevers is dat mede interessant, omdat storingen en vervangingsmomenten daardoor beter voorspelbaar kunnen worden.
Portfolioaanpak
De renovatie van de Drechttunnel maakt deel uit van een bredere bundeling van tunnelprojecten in Zuid-Holland. Rijkswaterstaat kiest hierbij voor een portfolioaanpak, waarbij meerdere renovaties in samenhang worden voorbereid en aanbesteed. Die aanpak moet meer continuïteit geven in de markt en tegelijk zorgen voor een betere inzet van capaciteit en kennis bij zowel overheid als marktpartijen. Voor een sector die te maken heeft met personele druk en een grote vervangingsopgave is dat een logische ontwikkeling.
Het principe is dat één tunnelrenovatie wordt aanbesteed, met de mogelijkheid om later een tweede opdracht binnen hetzelfde portfolio toe te voegen. Daardoor kan kennis uit het eerste project direct worden toegepast in een volgend project. Dat verkleint de leercurve en kan helpen om ontwerpkeuzes, veiligheidsprocessen en uitvoeringsmethoden sneller te standaardiseren. Binnen deze aanpak verwacht Rijkswaterstaat in negen jaar tijd vijf tunnels te renoveren. Dat is sneller dan bij een traditionele benadering per afzonderlijke tunnel.
Voor de Drechttunnel betekent dit dat bij een goed verloop van de samenwerking en de doorgrondingsfase de volgende stap mogelijk wordt gezet naar de Sijtwendetunnel in Leidschendam-Voorburg. Het andere portfolio omvat al de renovaties van de Noordtunnel, Beneluxtunnel en Tweede Heinenoordtunnel.
Marktwerking en samenwerking
Grote opdrachtgevers vragen steeds vaker om integrale teams die civiele techniek, elektrotechniek, werktuigbouw, software, besturing en asset-management kunnen verbinden. De Drechttunnel is daar een duidelijk voorbeeld van. De gekozen combinatie van Dura Vermeer, SPIE en Heijmans (DSH) brengt verschillende specialismen samen die nodig zijn voor een langdurige en beheerste aanpak.
Vervolgstappen na gunning Drechttunnel
Met de gunning van de Drechttunnel is vooral de voorbereidingsmachine gaan draaien. De komende periode staat in het teken van verdiepend onderzoek, ontwerpoptimalisatie en het vastleggen van uitvoeringskeuzes. Voor de markt is dat vaak de fase waarin de grootste winst valt te halen. Wie vroeg scherpte krijgt in risico’s, raakvlakken en technische randvoorwaarden, legt meestal ook de basis voor een stabieler projectverloop. Dat geldt zeker bij renovatie, waar bestaande situaties vaak minder voorspelbaar zijn dan nieuwbouw.
Bron: Rijkswaterstaat, Heijmans, Wikipedia. Beeld: Rijkswaterstaat.
Zie ook:
Rijkswaterstaat gunt Heijmans groot onderhoud vier bruggen.
Rijkswaterstaat gunt onderhoud Hollandsche IJsselkering en Haringvlietsluizen aan Vialis.
