Een groeiend probleem treft honderdduizenden woningeigenaren in Nederland: funderingsschade die niet alleen hun huis, maar ook hun financiële situatie bedreigt. Met een geschatte herstelopgave van 11 miljard euro staan velen voor een enorme uitdaging. Hoe kan funderingsherstel op een verantwoorde manier worden gefinancierd? Een recent onderzoek van de AFM biedt inzicht en roept op tot actie.
“Van de 120.000 getroffen woningeigenaren kunnen er ruim 75.000 de kosten voor funderingsherstel niet direct uit eigen middelen betalen”
Omvangrijke kosten door funderingsherstel
Maar liefst 120000 woningeigenaren in Nederland kampen met ernstige funderingsproblemen die dringend herstel vereisen. De totale kosten voor dit funderingsherstel worden geschat op een indrukwekkende 11 miljard euro, zo blijkt uit een gedetailleerd van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Dit onderzoek*, getiteld zoomt voor het eerst in op de individuele financiële lasten van huiseigenaren. Voor velen is het een onoverkomelijke opgave om deze kosten zelfstandig te dragen.
De gemiddelde kosten per woning liggen rond de 92000 euro, terwijl een doorsnee eigenaar ongeveer 54000 euro zou moeten betalen. Dit verschil toont aan hoe ongelijk de lasten verdeeld zijn. Vooral in stedelijke gebieden waar huizen dicht op elkaar staan, kan funderingsschade snel verergeren als buren niet gelijktijdig actie ondernemen.
Financiële risico’s bij uitstel van herstel
Het uitstellen van funderingsherstel brengt grote risico’s met zich mee voor woningeigenaren. Schade aan de fundering is niet verzekerbaar, wat betekent dat de kosten volledig voor eigen rekening komen. Als herstel wordt uitgesteld, kunnen de problemen verergeren, wat leidt tot hogere kosten en zelfs waardedaling van de woning. In sommige gevallen dreigt zelfs een restschuld bij verkoop van het huis, een scenario dat veel eigenaren niet kunnen dragen.
De AFM wijst erop dat tijdige signalering van funderingsproblemen van groot belang is. Hoe eerder de schade wordt aangepakt, hoe beter de risico’s beheersbaar blijven. Dit vraagt om meer bewustwording onder huiseigenaren en een proactieve houding van betrokken partijen.
Lenen voor funderingsherstel vaak geen optie
Van de 120000 getroffen woningeigenaren kunnen er ruim 75.000 de kosten voor funderingsherstel niet direct uit eigen middelen betalen. Dit betekent dat ongeveer 6 miljard euro aan herstelkosten niet direct gefinancierd kan worden. Hoewel lenen voor velen een mogelijke oplossing lijkt, blijkt dit voor ruim 25.000 eigenaren niet verantwoord te zijn.
Volgens de AFM kan daardoor zo’n 3 miljard euro van de totale herstelopgave niet gefinancierd worden via leningen. Dit creëert een grote kloof tussen de benodigde middelen en de beschikbare opties, waardoor veel eigenaren in een financieel kwetsbare positie terechtkomen.
Collectieve actie nodig voor funderingsproblemen
De complexiteit van funderingsherstel maakt het onrealistisch om de verantwoordelijkheid volledig bij individuele woningeigenaren te leggen. De AFM pleit daarom voor collectieve actie en samenwerking tussen de financiële sector, overheden en andere betrokken partijen. Het probleem vraagt om een gezamenlijke aanpak waarbij verschillende rollen en verantwoordelijkheden worden opgepakt.
Een belangrijke eerste stap is het toegankelijk maken van betrouwbare informatie over funderingsrisico’s. Woningeigenaren moeten tijdens de aankoopfase en daarna goed geïnformeerd worden over mogelijke problemen. Hierbij spelen instanties zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken, gemeenten en makelaars een sleutelrol.
Oplossingen zoeken voor financiering funderingsherstel
Om de financiële lasten draaglijk te maken, stelt de AFM vier concrete actiepunten voor. Ten eerste moet woning-specifieke informatie over funderingsrisico’s eenvoudiger beschikbaar worden. Ten tweede is gestandaardiseerde informatie nodig tijdens de koop- en taxatiefase van een woning. Daarnaast moet worden onderzocht hoe financieringsmogelijkheden beter kunnen worden benut, bijvoorbeeld door hypotheekaanbieders en beleidsmakers.
Als vierde punt noemt de AFM de noodzaak om aanvullende maatregelen te onderzoeken voor eigenaren met een financieringstekort. Hierbij kunnen partijen zoals het Fonds Duurzaam Funderingsherstel en hypotheekverstrekkers een bijdrage leveren. De AFM zelf wil actief in gesprek gaan met stakeholders om tot werkbare oplossingen te komen.
Preventie als sleutel tegen toekomstige funderingsherstel
Naast het aanpakken van bestaande problemen, is het volgens de AFM ook belangrijk om te kijken naar preventieve maatregelen. Goed grondwaterbeheer kan bijvoorbeeld helpen om verdere funderingsschade te voorkomen. Dit soort lange-termijnoplossingen vraagt om samenwerking tussen overheden, beleidsmakers en andere betrokkenen om de impact van funderingsproblemen in de toekomst te beperken.
Met dit onderzoek zet de AFM de financiering van funderingsherstel nadrukkelijk op de maatschappelijke agenda. Het is een oproep aan alle partijen om samen te werken en woningeigenaren te ondersteunen in deze complexe en kostbare uitdaging.
*Het AFM onderzoek over de problematiek en financiering van funderingsherstel is hier als pdf te downloaden.
