De Nederlandse maakindustrie staat voor een enorme uitdaging. Zonder snelle stappen op het gebied van robotisering dreigt de sector binnen tien jaar haar internationale positie te verliezen. TNO waarschuwt voor de gevolgen van stilstand en pleit voor een nationale agenda om automatisering te versnellen.
Robotisering noodzaak voor concurrentiekracht
De Nederlandse economie leunt zwaar op de maakindustrie, die ongeveer 7% van het bruto binnenlands product voor haar rekening neemt. Toch staat de sector onder druk door vergrijzing, personeelstekorten en hoge loonkosten. Volgens TNO is robotisering de sleutel om deze problemen aan te pakken. Met momenteel 264 robots per 10000 werknemers staat Nederland op de twaalfde plek wereldwijd, ver achter landen als Zuid-Korea en Duitsland.
De productiviteit in de sector moet met minstens 50 procent stijgen om de concurrentie aan te kunnen. Zonder investeringen in moderne technologieën dreigt Nederland afhankelijk te worden van buitenlandse leveranciers, met alle risico’s van dien.
Gevolgen van uitstel worden snel voelbaar
Als er niet snel wordt ingegrepen, zijn de effecten van achterblijvende robotisering al binnen twee jaar merkbaar. Arbeidstekorten zullen de kosten opdrijven en productie minder efficiënt maken. Binnen vijf jaar kan dit leiden tot een blijvend achterstand in productiviteit. Op de lange termijn, over tien jaar, riskeren we fabriekssluitingen en banenverlies. Bedrijven die nu niet moderniseren, zullen moeite hebben om te concurreren met internationale spelers. Dit kan leiden tot een onomkeerbare schade voor de Nederlandse economie.
Voordelen van robotisering in de praktijk
Het inzetten van robots biedt duidelijke voordelen voor de maakindustrie. Ze kunnen langer werken dan een standaard werkdag, verminderen fouten en drukken zo de kosten. Dankzij kunstmatige intelligentie worden robots ook steeds slimmer en flexibeler. Ze passen zich makkelijker aan en zijn sneller te programmeren. Mark Courage van TNO Smart Industry stelt dat robotisering geen optie meer is, maar een absolute voorwaarde. Een nationale aanpak kan bedrijven helpen om toegang te krijgen tot deze technologieën. Dit geldt zowel voor grote ondernemingen als voor het mkb, dat vaak worstelt met de eerste stappen.
Robotisering versnellen met nationale agenda
Om de transitie naar meer automatisering te bespoedigen, stelt TNO een nationale robotiseringsagenda voor. Deze moet lange termijndoelen stellen en worden bewaakt door een centrale taskforce. Een belangrijk onderdeel is het vergroten van bewustwording onder bedrijven over de voordelen en opbrengsten van robots. Daarnaast pleit TNO voor standaardisatie en het versterken van een ecosysteem rond technologie. Dit kan bijvoorbeeld door open source systemen te stimuleren. Ook onderwijs speelt een grote rol. Roboticavaardigheden moeten een vast onderdeel worden van leerprogramma’s om talent voor te bereiden op de toekomst.
Internationale positie versterken door robotisering
TNO ziet kansen om Nederland te positioneren als een Europese proeftuin voor specifieke vormen van automatisering, zoals high mix low volume productie. Door meer samenwerking binnen Europa kan Nederland zich profileren als een innovatieve speler. Dit trekt ook internationale investeerders aan.
Voor het MKB zijn laagdrempelige oplossingen nodig, zoals fieldlabs en financieringsvormen. Denk hierbij aan vouchers of modellen als Robotics as a Service.
De urgentie om te investeren in automatisering is groot. De maakindustrie kan alleen overleven als er nu stappen worden gezet. Door samen te werken en kennis te delen, kan Nederland haar plek in de internationale markt behouden.
Het hele TNO-rapport is hier als pdf te lezen.
Bron en beeld: TNO.
Bekijk ook:
Robot metselt gevels en bouwt straks wellicht complete huizen.
Kabelleggende onderwaterrobot in de Maasmond.
ROV’s, bijzondere robots onder water.
