Home Blog Pagina 295

Honderd procent gerecycled asfalt voor deklaag

0
honderd procent gerecycled asfalt voor deklaag

Voor het eerst is er honderd procent gerecycled asfalt toegepast voor een deklaag van een weg. Deze proef wordt gehouden op een deel van de Oudelandseweg en Lekkerkerkse Kerkweg in Ouderkerk aan de IJssel.

Aan ‘oud’ asfalt dat is gefreesd van een bestaand wegdek wordt een biologisch verjongingsmiddel toegevoegd

Het is een innovatieve proef voor een duurzame toepassing. Hoogheemraad Paul van den Eijnden: “Hergebruik van grondstoffen kost minder energie en leidt tot minder uitstoot van CO2. Dit past volledig in ons doel om duurzamer te werken.”

Het waterschap voert een proef uit waarbij voor het eerst 100% gerecycled asfalt wordt toegepast voor de deklaag van een weg waar ook gemotoriseerd verkeer overheen gaat. Een deel van de Oudelandseweg en Lekkerkerkse Kerkweg, ruim 700 meter, wordt geasfalteerd met dit vernieuwende asfaltmengsel.

Aan ‘oud’ asfalt dat is gefreesd van een bestaand wegdek wordt een volledig biologisch verjongingsmiddel toegevoegd, afkomstig van dennenolie. Hierdoor wordt het ‘oude’ asfalt weer soepel en kan worden hergebruikt. “Dit sluit helemaal aan bij de circulaire gedachte om duurzaam te werken”, aldus Paul van den Eijnden.

HERA-systeem

De werkzaamheden worden uitgevoerd door KWS Infra Rotterdam. Zij zijn ook de producent van het honderd procent gerecycled asfalt. Directeur Jan de Morée: “Anderhalf jaar geleden hebben we de deklaag van een fietspad in Rotterdam geasfalteerd met honderd procent gerecycled asfalt. Voor het eerst passen wij dit nu toe in de deklaag van een weg voor gemotoriseerd verkeer. Het is een gezamenlijk initiatief met het hoogheemraadschap.”

KWS Infra is altijd op zoek naar betere productietechnieken om schoner en energiezuiniger te produceren. Voor de productie van 100% gerecycled asfalt maakt zij gebruik van het speciale HERA-systeem bij de Asfaltcentrale Rotterdam. Hierbij vindt minder CO2 uitstoot plaats, is er minder geuroverlast en de kwaliteit van bitumen in het asfalt blijft behouden.

Levensduur verlengend onderhoud

De proef is onderdeel van het levensduur verlengend onderhoud in Ouderkerk aan den IJssel. De slechte delen van de weg krijgen een nieuwe asfaltdeklaag. De werkzaamheden zijn 1 september afgerond. In de omgeving vinden tot medio december meer wegwerkzaamheden plaats.

Meer informatie HSK

Limburgs Provinciehuis onder handen genomen

0
Limburgs Provinciehuis onder handen genomen

Croonwolter&dros werkt hard aan de verbouwing van het Gouvernement aan de Maas, het Limburgse Provinciehuis. Ondertussen moet het gebouw in gebruik blijven.

Doordat het gebouw in gebruik blijft, is strakke planning een noodzaak

Het Gouvernement aan de Maas beschikt over maar liefst 2.329 raampanelen. Deze worden allemaal voorzien van drielaags beglazing. Dat scheelt enorm in de hoeveelheid energie die nodig is voor het buitenhouden van warmte in de zomer en het binnenhouden van warmte in de winter.

Daarnaast krijgt het gebouw nieuwe klimaatbeheersing. Die bestaat uit klimaatplafonds en ventilatiesystemen en de verlichting wordt onderhanden genomen. Geïntegreerde Led-verlichting zorgt voor zeventig procent besparing op de totale verlichtingskosten.

Om het gebouw helemaal up-to-date te brengen, worden de toiletruimten vernieuwd. Daarnaast zijn servicepunten ingericht rond de liftschachten. Daarmee voldoet het gebouw aan energielabel B.

Energielabel

Projectmanager Edwin Roijers: “Het Gouvernement aan de Maas voldoet zelfs bij oplevering aan de toekomstige eisen voor energielabel C dat voor overheidsgebouwen in 2020 gaat gelden. Dat is ons gelukt door creatief mee te denken binnen het gestelde budget. We hebben in een intensief traject met de opdrachtgever de business case doorgerekend. We hebben alle scenario’s doorlopen waarin we de effecten van technische oplossingen die werden aangedragen, direct konden duiden.”

Roijers doelt hiermee op de effecten die duiden op de duurzaamheid, de kosten, de planning en de esthetiek. “Want zeker voor een opdrachtgever is het belangrijk dat technische oplossingen geen afbreuk doen aan de beleving van een gebouw voor de gebruikers.”

In gebruik

Doordat het gebouw in gebruik blijft, is strakke planning een noodzaak. Alle 1.200 gebruikers van het pand verhuizen in fasen tijdelijk naar 125 extra ingerichte werkplekken terwijl de bouwers ‘hun’ bouwdeel aanpakken. Dat vereist afstemming met de betrokken afdeling én het cluster Facilitaire Dienstverlening van de Provincie. Door een goede inventarisatie van de benodigde systemen en gegevens, en de integratie van vakantieplanningen staat voor iedereen steeds de juiste tijdelijke werkplek ter beschikking, inclusief de benodigde documentatie.

De medewerkers van de Provincie Limburg werken straks in een gebouw dat voldoet aan toekomstige milieu- en arboklimaat-eisen, een prettig werkklimaat heeft en het goede voorbeeld geeft.

Bewoners in Roosendaal van gas los

0
Bewoners in Roosendaal van gas los

Een lage temperatuur warmtenet voorziet de woningen van de bewoners van de Nieuwe Wipwei in Roosendaal van restwarmte. 

Van de 60 MWh restwarmte wordt op dit moment slechts 5 MWh benut

Het Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal (DER) heeft in samenwerking met BAM en Thermaflex het innovatieve, lage temperatuur warmtenet uitgebreid met de aansluiting van de Nieuwe Wipwei. Hiermee zet Roosendaal een volgende, grote stap in het realiseren van haar duurzaamheidsambities.

Vijftig procent besparing

Eerder is DER het initiatief gestart om het Smart Climate Grid aan te leggen voor het verwarmen van het Kellebeek college in de wijk Stadsoevers.Hiervoor wordt gebruik gemaakt van pure restwarmte van 42°C. Deze komt uit de nabij gelegen SUEZ afvalenergiecentrale. Nu al bespaart dit meer dan vijftig procent op de energierekening van het Kellebeek college.

Restwarmte

Met de aansluiting van De Nieuwe Wipwei op dit warmtenet is een volgende mijlpaal bereikt, namelijk het verwarmen van individuele woningen door middel van het enige lage temperatuur warmtenet van Nederland.

Door gebruik te maken van lage temperatuur (LT) restwarmte is het warmteverlies kleiner. Het thermische rendement is daarentegen hoger. Om de omwonenden zo min mogelijk overlast te bezorgen, gingen de partners de uitdaging aan om het volledige warmtenetwerk binnen drie weken te realiseren.

Hiertoe werd een samenwerking aangegaan met Thermaflex (kennispartner prefab warmtenetwerken) en BAM Infra (expert in de aanleg van infrastructuur en warmtenetten). Het Cradle to Cradle Certified Silver Flexalen leidingsysteem geleverd met plug-and-play Flexalink huisaansluitingen bleek de ideale oplossing voor dit project.

Voor DER is dit nog maar het begin. Van de 60 MWh restwarmte capaciteit die de Suez centrale nu voorziet, wordt op dit moment slechts 5 MWh benut.

Groene berm zorgt voor diversiteit

0
Honey Highway zorgt voor diversiteit

De A4 tussen Delft en Schiedam staat bekend als de Honey Highway. Langs deze snelweg heeft het gelijknamige initiatief wild bloemenzaad ingezaaid. Met als doel een natuurlijk evenwicht.

De Honey Highway heeft nestelplekken voor wilde bijen, hommels en vlinders

Honey Highway richt zich exclusief op bermen van Rijkswegen, Provinciale wegen, Spoorrails en Waterdijken. Deze zijn uitermate geschikt. Het is de enige onbespoten schrale grond. De rest van Nederland is raaigras. De grond is hier volgespoten met kunstmest en gif van spuitmiddelen.

Bijensterfte

De reden van de oprichting van het kleurrijke initiatief is dat er sprake is van massale bijensterfte. Dit komt omdat er te weinig voedsel voor bijen is. Er wordt namelijk overmatig gebruik gemaakt van spuitmiddelen en kunstmest. Er zijn daarnaast te weinig imkers in Nederland. Tot slot zijn er plagen en mijten van exotische oorsprong. Honey Highway probeert deze problemen creatief het hoofd te bieden.

Overwinteren

Er werd gestart door langs de A4 tussen Delft en Schiedam streekeigen wild bloemenzaad te zaaien. Dit in samenspraak met Rijkswaterstaat. Door het bloemenzaad af te stemmen op de grondsoort ontstaat er een natuurlijk evenwicht. Belangrijk hierbij is dat bijen voldoende voedsel; nectar en stuifmeel kunnen halen. En dit over een zo lang mogelijke periode. Dit maakt dat de gevleugelde vrienden goed kunnen overwinteren. In de berm zijn nestelplekken voor wilde bijen, hommels en vlinders.

Projecten

Er lopen meerdere nieuwe projecten. Zo zijn er twee nieuwe trajecten langs de rijkswegen bij de Maasvlakte. Een aantal landeigenaren en projectontwikkelaars hebben hier gronden beschikbaar gesteld. Basisschoolkinderen, bedrijfs- en overheidsmedewerkers worden betrokken bij het inzaaien. Tegenwoordig richt Honey Highway zich ook op burgers en ondernemers met een stukje grond.

Gerealiseerde projecten: spoortrajecten Honey Highway ProRail in Gelderland, Waterdijken Delfland o.a. de Measlantkering in Hoek van Holland, Provinciale weg N237 in Utrecht, Grevelingendam Zeeland. Provincies Zuid-Holland, Friesland zijn aan de slag voor Provinciale wegen.

Meer informatie Honey Highway

Graafschades terugbrengen tot nul

0
Graafschades terugbrengen tot nul

Gasunie en MapXact, onderdeel van VolkerWessels Telecom, hebben een samenwerkingsovereenkomst getekend voor de verdere ontwikkeling van een grondradartechnologie die duidelijk en real-time de ligging van ondergrondse kabels en leidingen zichtbaar maakt. Hiermee kunnen graafschades worden gereduceerd.

Straks kan iedereen door de grond heen kijken

Het geheim achter deze grondscanner is de combinatie van speciaal ontwikkelde software, waaronder augmented reality. De nieuwe technologie helpt de veilige en ongestoorde ligging van kabels en leidingen te garanderen tegen minder kosten en met minder overlast voor de omgeving.

Met behulp van deze technologie kan straks iedereen met een tablet of smart phone ‘door de grond heen kijken’. Daardoor kunnen in de nabije toekomst duizenden graafschades eenvoudig voorkomen worden.

Veel schades

In Nederland ligt er in totaal ruim 1,7 miljoen kilometer aan kabels en leidingen onder de grond. In veel gevallen zijn deze wel gedocumenteerd maar is de vastgelegde positie hiervan onnauwkeurig. Mede hierdoor ontstaan bij graafwerkzaamheden, bijvoorbeeld voor water en elektra, jaarlijks zo’n 35.000 schades aan bestaande kabels en leidingen. Gemiddeld gaat het elke drie minuten mis. Volgens het Kabel- en Leidingen Overleg (KLO) lopen de directe kosten hiervan jaarlijks op tot zo’n 25 miljoen euro.

Artificial intelligence

De grondscanner die door Gasunie en MapXact ontwikkeld wordt, vormt een oplossing voor dit probleem. “Door de combinatie van diverse innovaties als machine learning en augmented reality, geeft deze 3D-grondscantechnologie meteen een duidelijk beeld van wat waar onder grond zit”, aldus Wido van de Mast, algemeen directeur van VolkerWessels Telecom, die van een disruptieve technologie spreekt.

“Bovendien zorgt de duidelijke user interface ervoor dat iedereen de scanner eenvoudig kan bedienen en de resultaten kan begrijpen. Daarmee zorgen we niet alleen voor meer veiligheid voor onze medewerkers, maar ook voor de omgeving waarin we werken.”
De beta-versie van de grondscanner is reeds uitgebreid getest. Binnen twee jaar zijn de scanners beschikbaar voor de professionele markt, waarna een versie voor de particuliere markt volgt.

Maatschappelijke betekenis

“Gasunie werkt al jaren op verschillende manieren aan het voorkomen van graafschades”, stelt Han Fennema, CEO Gasunie. “Met deze nieuwe grondscantechnologie, die zo veel beter is dan het bestaande aanbod op de markt, kunnen we grote stappen voorwaarts zetten. Samen met MapXact hebben we de ambitie om graafschades in Nederland volledig uit te bannen. Dat zou van grote maatschappelijke betekenis zijn. Met de grondscanner hebben we daar nu ook een effectief instrumentarium voor.”

Nulgraafschade.nl gelanceerd

Om het aantal graafschades tot praktisch nul te reduceren is de gezamenlijke inzet van alle grondroerende partijen en netbeheerders nodig. Om dat te bereiken is het online platform Nulgraafschade.nl door MapXact opgericht. Partijen die de ‘nul graafschade’-ambitie delen worden opgeroepen om zich aan te sluiten bij dat platform.

 

Almere genomineerd voor Urban Design prijs

0
Almere genomineerd voor Urban Design prijs

De Gemeente Almere is genomineerd voor de 13e Veronica Rudge Green Prize in Urban Design. De nominatie betreft ‘self-build affordable housing in Almere’. In het najaar wordt de winnaar bekend gemaakt.

De Urban Design prijs wordt uitgereikt door Harvard University

De Veronica Rudge Green Prize is een prestigieuze prijs. Elke twee/drie jaar wordt deze uitgereikt door de Harvard University. De prijs gaat naar een ontwerper of groep van ontwerpers die een compleet stedelijk project hebben bedacht en gerealiseerd. De keuze voor Almere heeft te maken met Almere’s betaalbare zelfbouw woningprogramma. De jury is ervan overtuigd dat het zelfbouwprogramma helpt bij de ontwikkeling van Almere.

Particulier opdrachtgeverschap

Almere ervaart de nominatie als een erkenning van de uitwerking dat de Almeerders zelf de ruimte hebben gekregen en genomen om de stad te maken. Ze hebben het idee van ‘mensen maken de stad’ omarmd.

De jury van de prijs bracht maandag 21 augustus een bezoek aan Almere. De focus van het bezoek lag op ‘Ik bouw betaalbaar in Almere’ (IbbA), Particulier Opdrachtgeverschap en de gebiedsontwikkeling in Oosterwold.

De laatste keer viel het Madrid Rio Park in de prijzen.

Grote groei voor kleine bouwbedrijven

0
Grote groei voor kleine bouwbedrijven

Dit kwartaal is de bouwomzet voor de elfde keer op rij gegroeid. In het tweede kwartaal van 2017 bedroeg de stijging 6,3 procent. Wederom waren het vooral de kleine bouwbedrijven een hoge groei doormaakten. Dit blijkt uit de Kwartaalmonitor bouw van het CBS.

Het aantal banen in de bouw en bij bouwbedrijven specifiek is explosief gestegen

Zeker de kleine bouwbedrijven

Bij de kleine bouwbedrijven (tot tien medewerkers) is de omzet voor het derde opeenvolgende kwartaal gegroeid. Vergeleken met een jaar eerder steeg de omzet met 9,3 procent.
Bijzonder goed deden de kleine bouwers het. In de sectoren burgerlijke en utiliteitsbouw – waaronder de (ver)bouw van woningen en andere gebouwen valt – is er een omzetstijging van 13,7 procent. Bij middelgrote bouwbedrijven (tien tot honderd werknemers) is dit 8,7 procent. Bij de grote bedrijven (meer dan honderd werknemers) bedroeg de groei 2,2 procent.

Meer werkgelegenheid

Er zijn achtduizend meer banen bij dan een kwartaal eerder. Dat is de grootste stijging in jaren. Hiermee komt het aantal banen uit op 527 duizend. Er zijn vijfduizend zelfstandigen bijgekomen. Het aandeel zelfstandigen is de afgelopen tien jaar gegroeid van 34 procent naar 42 procent.

Openstaande vacatures

Veel bouwbedrijven zitten verlegen om extra personeel. Momenteel staan er 11.400 vacatures open. Ongeveer 1 op de 5 bouwondernemers heeft een tekort aan arbeidskrachten. De ondernemers ervaren het als een belemmering voor de bedrijfsactiviteiten. Er is grote vraag naar vakmensen.

Werkgerelateerde klachten gezondheid ouderen in bouw hoog

0
Werkgerelateerde klachten gezondheid ouderen in bouw hoog

Werken in de bouw is vaak zwaar. Toch moet ook het bouwplaatspersoneel langer doorwerken. Uit de analyse van de periodiek arbeidsgezondheidskundige onderzoeken (PAGO’s) van de eerste helft van 2016, blijkt dat werknemers vanaf 55 jaar aanzienlijk meer werkgerelateerde klachten hebben dan jongeren, zo bericht Volandis na onderzoek. Werkgerelateerde klachten gezondheid ouderen in bouw zijn hoog.

Aantal werkgerelateerde klachten gezondheid ouderen in bouw hoog, maar daling in overige leeftijdscategorieën

Last

Ouderen hebben vooral last van het bewegingsapparaat. Daarnaast heeft een kwart van het bouwplaatspersoneel last van lawaaidoofheid, de meest voorkomende beroepsziekte in deze groep. Het uitvoerende, technische en administratieve personeel (UTA) heeft met name last van stress. Dit zijn de belangrijkste resultaten uit het Bedrijfstakverslag, uitgegeven door kennis- en adviescentrum Volandis. Het verslag geeft een beeld van de stand van zaken in de sector op het gebied van arbeid, gezondheid en veiligheid.

Ziekteverzuim

De bedrijfstak vergrijst en de bouwproductie stijgt, dus is het van belang dat mensen werkfit zijn. Uit de analyse van Volandis komt naar voren dat UTA-personeel steeds minder invloed heeft op het werktempo. Ook het bouwplaatspersoneel ervaart vaker tijdsdruk, maar voor hen blijft de fysieke inspanning de grootste werkbelasting. Het ziekteverzuim onder werknemers boven de 55 jaar ligt drie keer hoger dan het verzuim bij jongeren onder de 30. Bij kleine bedrijven is dit verzuim groter dan bij grote bedrijven. Reden hiervoor is dat kleine bedrijven moeilijker passend werk kunnen aanbieden.

Leefstijl

Door de PAGO’s heeft de bedrijfstak al jarenlang aandacht voor een gezonde leefstijl. Ondanks de sterke vergrijzing in de bouw, stabiliseert de trend op het gebied van overgewicht. Deze trend is voor de totale Nederlandse populatie nog stijgende. De trends voor roken en alcoholgebruik laten eveneens een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de landelijke. Jongeren in de bouw & infra roken en drinken meer dan leeftijdsgenoten, maar met het ouder worden daalt dit gebruik onder dat van leeftijdsgenoten. Alleen met de beweeg- en fitnorm wil het nog niet vlotten. Daarop scoren werknemers in de bedrijfstak slechter dan gemiddeld voor de Nederlandse populatie.

Veiligheid

Van het ondervraagde bouwplaatspersoneel zegt 95% dat er voldoende technische en organisatorische maatregelen zijn genomen om de veiligheid te waarborgen. Toch geeft 15% aan zich regelmatig in onveilige situaties te bevinden. Grond-, Weg- & Waterbouwers voelen zich onveiliger, terwijl er in de Burgerlijke & Utiliteitsbouw vaker ongevallen plaatsvinden. Mogelijk wordt de nabijheid van zwaar materieel als onveiliger ervaren dan bijvoorbeeld het werken op hoogte, waarin men zelf meer controle over de situatie (denkt) te hebben.

Trots

Het is positief dat de meeste werknemers in de bouw trots zijn op hun vak en een grote binding hebben met het bedrijf waar ze werken. Deze honkvaste medewerkers vinden het vaak lastig om over hun toekomst na te denken en daarover te praten. Maar gezien de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zou dat wel moeten.

Verslag

Volandis is opgericht om werknemers, werkgevers en opdrachtgevers in de bedrijfstak bewust te maken van duurzame inzetbaarheid en daar actief mee aan de slag te gaan. Het bedrijfstakverslag is hier te downloaden.

Dit verslag bevat gegevens over de arbeidsomstandigheden, de leefstijl van werknemers en hun werkvermogen. Tevens vormt dit de basis voor de duurzame inzetbaarheidsanalyse in de gezamenlijke arbeidsmarktrapportage van het EIB en Volandis.

Verhagen ‘Er is geld genoeg om te investeren’

0
Verhagen 'Er is geld genoeg om te investeren'

“De economie bloeit volop, maar de overheidsinvesteringen blijven daarbij achter. Het is hoog tijd om die in lijn te brengen, door volop te investeren in een sterker en stabieler Nederland. Als we álle middelen – privaat én publiek kapitaal – effectief inzetten is er veel meer mogelijk dan de onderhandelaars in Den Haag nu denken”, volgens Maxime Verhagen als reactie op de CBS-groeicijfers van vandaag, zo bericht Bouwend Nederland.

Nieuwe kabinet moet direct aan de slag, aldus Verhagen

Middelen genoeg

“Om die groei ook in de komende jaren mogelijk te maken, zou het nieuwe kabinet direct aan de slag moeten met onze wegen, spoor, bruggen en andere infrastructuur, net als met duurzaamheid van woningen en kantoren, maar ook met de huizenmarkt.”

“Wat er precies moet gebeuren staat in de Bouwagenda, die dit voorjaar gepresenteerd is. Daarin staat ook hoe we die opgaven slimmer en efficiënter kunnen uitvoeren; eenvoudigweg dus ‘meer oplossing voor minder geld’. Daarmee moeten we aan de slag. Op de langere termijn is dat een veel betere keus dan ‘meer consumeren’.”

“Het gaat wel om enorme investeringen voor vele jaren. Hoe mooi en veelbelovend de cijfers nu ook zijn, die grote opgaven kun je niet alleen aan met Rijksbudget. Daarom zou het nieuwe kabinet heel handig de combinatie kunnen maken met privaat geld, zoals het pensioenkapitaal. Bij elkaar opgeteld zijn er middelen genoeg.”

Doorgroeien

Tot 2040 zijn volgens de Nyfer-onderzoekers tientallen miljarden nodig om onze maatschappelijke ambities te verwezenlijken en te voldoen aan internationale verplichtingen. Er bleek voor de zomer al dat grote nieuwe investeringen nodig zijn.

Verhagen: “Dat hoeft dus niet volledig uit de jaarlijkse Rijksbegroting te komen en dat is goed nieuws voor de formatie, dunkt me! Al het vermogen in Nederland is heel goed om te zetten in kwaliteit, maar alleen als het in beweging wordt gebracht onder regie van een echte nationale investeringsinstelling. Dat is de ontbrekende schakel tussen de Rijksbegroting en de wereld van investeerders. Met zo’n investeringsinstelling haal je ook makkelijker geld uit de Europese Junckerfondsen.”

“De CBS-cijfers van vandaag zijn prachtig, maar wil je doorgroeien naar een beter Nederland, dan is er meer ambitie nodig. Ik zou geen beter moment weten om daar nu mee aan de slag te gaan!”

Bron bericht: Bouwend Nederland

Verhagen 'Er is geld genoeg om te investeren'

Bron grafiek: CBS

Landelijke regie voor restafval door consumenten

0
Meer landelijke regie voor restafval door consumenten

Er moet een landelijke regie als het om afval gaat dat door consumenten zelf naar de vuilstort wordt gebracht. Zo meent Dick Hoogendoorn, directeur van de Vereniging Afvalbedrijven. Het afvalbeleid kan nog wel wat scherper, zeker rond restafval.

Een tiende van de totale vuilnisbelt is restafval

Vraagtekens

Hoogendoorn zet zijn vraagtekens bij het zogenaamde omgekeerd inzamelen. Het risico bestaat namelijk dat de consument het restafval in de eerste de beste bak gooit. Je wilt juist stromen die zo schoon mogelijk zijn. Als je verontreiniging krijgt van het afval dan wordt de recyclebaarheid van het afval bemoeilijkt.

Dat is niet altijd het geval, maar als het bijvoorbeeld om papier gaat dan moet daar geen vochtig afval bijkomen. Hoogendoorn: “Of denk aan gft-afval. Prima om compost te maken, maar kun je niet verontreinigen met andere componenten.”

Overigens is ‘slechts’ een tiende van de totale vuilnisbelt restafval. Dit betreft bijvoorbeeld luiers of badkamerspullen. De rest is prima te recyclen.

Meer info

Bron: BNR