Home Blog Pagina 83

Gebouw van het Jaar 2024 is Faculteit ITC van TU Twente

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Gebouw van het Jaar 2024 is Faculteit ITC van TU Twente

De Faculteit ITC van de TU Twente is door de vakjury uitgeroepen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2024. Het faculteitsgebouw is ontworpen door Civic Architects & VDNDP, Studio Groen+Schild en DS Landschapsarchitecten. De favoriet van het publiek was het Van Gogh Village in Nuenen.

“De jury prijst de deelnemende architecten voor hun scherpe ingrepen”

Winnaar

De Faculteit ITC, bevindt zich in een voormalig laboratorium op de campus van de TU Twente. Het gebouw, oorspronkelijk brutalistisch, is getransformeerd tot een open en lichte studie-omgeving. Vier atria met veel groen en een waterpartij brengen licht en lucht in het gebouw. Nieuwe eikenhouten wanden en bamboevloeren geven het interieur warmte. De jury van het Beste gebouw van het Jaar 2024 prijst de architecten voor hun scherpe ingrepen:

“Zij hebben het gebouw omgevormd van een functioneel laboratorium naar een inspirerende onderwijsruimte. De unieke afmetingen van het gebouw zijn omgezet in een pluspunt en de installatietechniek is vernuftig weggewerkt in de vloeren. Door toepassing van warmteterugwinning en zonnepanelen werkt het gebouw energiezuinig. De inrichting met beplanting zorgt voor een aantrekkelijk binnenklimaat en sfeer. Het resultaat is een duurzame, flexibele en toekomstbestendige ruimte. Hier voelen studenten en onderzoekers zich thuis en worden zij gestimuleerd tot interactie en samenwerking”

Overige winnaars Beste gebouw van het Jaar 2024

De onderstaand genoemden zijn de winnaars van de verschillende deel-categoriëen en de eervolle vermelding:

Leefbaarheid en Sociale Cohesie
Fietsenstalling IJboulevard, Amsterdam
Architectenbureau: VenhoevenCS architecture+urbanism
Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam

Particuliere Woonbeleving
De Kwekerij fase 2, Utrecht (categoriewinnaar)
Architectenbureau: Arons en Gelauff architecten
Opdrachtgever: Jebber

Stimulerende Omgevingen
Stadhuis Den Helder
Architectenbureau: Office Winhov en Van Hoogevest Architecten
Opdrachtgever: Ontwikkelingsmaatschappij Zeestad i.o.v. gemeente Den Helder

Identiteit en Icoonwaarde
Museum Paleis Het Loo
Architectenbureau: KAAN Architecten
Opdrachtgever: Stichting Paleis Het Loo Nationaal Museum

Eervolle vermelding
Wooncooperatie De Warren
Architect: Natrufied architecture
Opdrachtgever: Wooncoöperatie De Warren

Bron: BNA.
Beeld: Civic-architects–VDNP.
Fotograaf: Stijn Bollaert.

Zie ook:
Genomineerden ‘Beste Gebouw van het Jaar’ bekend.

Partners gezocht voor recycling zonnepanelen

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Oproep tot partners voor de recycling van zonnepanelen

Stichting OPEN zoekt partners voor de verbeterde recycling van zonnepanelen. De panelen bestaan uit aluminium en hoogwaardige grondstoffen zoals solarglas, zilver en silicium. Deze grondstoffen kunnen ingezet worden voor de productie van nieuwe betere zonnepanelen of andere toepassingen.

Recycling zonnepanelen

De schatting is dat er in Nederland tot nu toe ruim 50 miljoen panelen zijn geplaatst. Deze panelen worden uiteindelijk afgedankt. Deze afgedankte panelen bevatten hoogwaardige grondstoffen. Op dit moment worden afgedankte panelen ingezameld, verwerkt en voornamelijk hergebruikt als bouwmateriaal. In 2023 was dat ongeveer 1.400 ton. Het is de bedoeling om een toekomstbestendige, verbeterde verwerking van zonnepanelen te realiseren.

Herbruikbare hoogwaardige grondstoffen

Zonnepanelen bestaan uit aluminium, kabels en hoogwaardige grondstoffen zoals solarglas, zilver en silicium. Deze grondstoffen kunnen ingezet worden voor de productie van nieuwe, betere zonnepanelen of andere toepassingen. Zowel in de Europa als in Nederland worden er grote stappen gezet om productiecapaciteit voor nieuwe zonnepanelen te realiseren. Dit moet hand in hand gaan met het vergroten van de benodigde toekomstbestendige verwerkingscapaciteit die nu nog ontbreekt in Nederland en in Europa, bericht men in de oproep aan recycling-partners.

Recycling partners gezocht

Partijen moeten voldoende kwalitatieve en kwantitatieve recyclecapaciteit kunnen bieden. Begin juni publiceert Stichting OPEN een uitvraag via Mercell, waarop die partijen hun interesse kenbaar kunnen maken. Er kan ingeschreven worden binnen twee groepen:
– Verwerking van zonnepanelen met technieken met een grote technische zekerheid. Hier wordt het grootste van het beschikbare volume voor gereserveerd.
– Hoogwaardige verwerking van zonnepanelen met innovatieve technieken die verder uitgewerkt moeten worden, bijvoorbeeld via een pilotinstallatie.

Samenwerking zonnepanelen branche

Stichting OPEN geeft invulling aan de wettelijke producentenverantwoordelijkheid voor apparaten, lampen en batterijen en werkt samen met ketenpartners om de wettelijke inzameldoelstellingen te realiseren (waarbij het om inzameling en verwerking gaat) en de sector meer circulair maken. In de uitvraag over de verwerking van zonnepanelen werkt Stichting OPEN nauw samen met branchevereniging Holland Solar en Stichting ZRN om dit te bereiken.

Oproep aan partners voor recycling zonnepanelen. Zie ook:
Hergebruik beter verankeren in bouwregelgeving.

Inspectie bruggen en viaducten met AI

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Inspectie bruggen en viaducten met AI

Aan welk viaduct of brug is onderhoud nodig? Dat is vaak de vraag voor beheerders. Sweco ontwikkelde een methode waarbij AI wordt ingezet om het beton van bruggen en viaducten te inspecteren en te bekijken of onderhoud nodig is.

Inspectie

Voor een inspectie moet tot nu toe altijd een persoon ter plaatse gaan kijken of er in het beton van zo’n bouwwerk scheuren zitten die dringend moeten worden gerepareerd. De inspecteur bekijkt en noteert opvallende schade op basis van richtlijnen. Dat is niet alleen erg arbeidsintensief, voor zo’n inspectie moet de weg rond een brug of viaduct ook vaak worden afgezet.

AI inzet

Voor de provincie Noord-Brabant voerden medewerkers van Sweco een inspectie uit van een viaduct over de weg N267, bij Andel. Van het viaduct werden 3D-scans in hoge resolutie gemaakt. Op die scans werd speciale AI-software losgelaten, die getraind is om schade te herkennen. Hoe scherper de beelden, hoe kleiner de scheuren die AI kan herkennen.

De software kan ook op andere plekken worden ingezet en gebruikmaken van beelden van camera’s die rond bruggen en viaducten hangen. Voorlopig kijkt voor de veiligheid altijd nog een medewerker naar de resultaten van de software. Die beoordeelt vervolgens welke schade urgentie heeft. Daarnaast kan een mens ook het grotere plaatje zien. Als over een jaar al vervanging van een brug staat gepland, dan kan het logisch zijn om een kleine schade even te laten zitten.

Lees verder onder de afbeelding.
Inspectie bruggen en viaducten met AI

“We koppelen de AI-resultaten aan een Asset Management System, waarin je het benodigde onderhoud kan registeren, beoordelen en monitoren. Door meerdere inspecties te doen, kunnen we in de gaten houden of scheuren groter worden of niet. Zo kunnen we op basis van data voorspellen hoelang het duurt voor een scheur een risico vormt en dus wanneer onderhoud echt uitgevoerd moet worden”, verteld Marcel de Lange van Sweco.

Nominatie

De innovatieve methode is genomineerd voor De Vernufteling 2024, de prijs voor het meest innovatieve ingenieursproject. Sweco sleepte dit jaar zelfs twee nominaties in de wacht voor De Vernufteling. Naast deze AI-methode, is ook een vernieuwende methode om kademuren vervangen, zonder dat het overlast geeft genomineerd.

Bron en beeld: Sweco.

Inspectie bruggen en viaducten met AI. Zie ook:
Zeeuwse bruggen worden met drone geïnspecteerd.
SmartBrick, detectiesysteem voor kade- en brugfalen.

Dit zijn 4 duurzame apparaten om te gebruiken tijdens het klussen!

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Dit zijn 4 duurzame apparaten om te gebruiken tijdens het klussen!

Duurzaam werken is in de huidige maatschappij belangrijker dan ooit. Overal komt duurzaamheid terug, en dit geldt ook voor het klussen. Tijdens klus projecten maken we gebruik van allerlei verschillende apparaten, die tegenwoordig op duurzame manieren gemaakt worden. De keuze is reuze, maar welke apparaten zijn nou echt milieuvriendelijk en leveren kwalitatief werk? In dit artikel bespreken we vier van deze apparaten die niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook nog eens efficiënt werken en van hoge kwaliteit zijn. Hierdoor kan jij duurzaam en goed te werk aan je volgende klus project.

Duurzame schuurmachine

Een schuurmachine is onmisbaar voor vele klusprojecten. Schuurpapier zorgt voor een mooie en gladde afwerking tijdens het klussen. Tegenwoordig maken veel mensen gebruik van excentrische schuurmachines om beter resultaat te krijgen zonder te veel energie te verbruiken. Duurzame schuurmachines zijn gemaakt van gerecyclede materialen en hebben een energiezuinige motor. Daarnaast hebben schuurmachines handige functies zoals verschillende snelheden en een stofafzuigsysteem dat ervoor zorgt dat er minder stof vrijkomt tijdens het schuren. Dit is niet alleen beter voor het milieu, maar zorgt er ook voor je gezondheid om je niet al het stof inademt.

Duurzame boormachine

Een boormachine is een belangrijk gereedschap tijdens het klussen. Maar wist je dat er ook duurzame boormachines op de markt zijn? Deze boormachines zijn gemaakt van gerecycled plastic en zijn zo gemaakt dat ze energiezuinig zijn. Ze hebben vaak een accu die oplaadbaar is en daardoor minder belastend voor het milieu is. Daarnaast hebben duurzame boormachines vaak een langere levensduur, waardoor je er langer plezier van zult hebben.

Duurzame zaagmachine

Een zaagmachine is een essentieel gereedschap tijdens het klussen. Wanneer je bijvoorbeeld vloeren aan het leggen bent, is het belangrijk een zaagmachine bij de hand te hebben. Net als bij boormachines zijn er ook duurzame zaagmachines verkrijgbaar. Deze machines zijn vaak gemaakt van duurzame materialen en hebben een energiezuinige motor. Daarnaast zijn ze vaak voorzien van handige functies die het klussen makkelijker maken, zoals een stofafzuigsysteem dat ervoor zorgt dat er minder stof vrijkomt tijdens het zagen. Dit is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor je gezondheid.

Duurzame verfspuit

Schilderen hoeft tegenwoordig niet meer arbeidsintensief te zijn. De verfspuit heeft de markt veroverd en is ideaal als je grote oppervlakken wilt verven tijdens het klussen. Duurzame verfspuiten hebben tegenwoordig een energiezuinige motor. De verfspuiten hebben verschillende spuitdruk functies waardoor je nauwkeurig en efficiënt kunt verven. Daarnaast zijn duurzame verf spuiten vaak makkelijk schoon te maken en te onderhouden, waardoor ze langer meegaan en daardoor minder belastend zijn voor het milieu.

Knoop XL, mega gebiedsontwikkeling in hart van Eindhoven (long read)

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Knoop XL, mega gebiedsontwikkeling in hart van Eindhoven

Rondom station Eindhoven Centraal ligt het stationsgebied Knoop XL. Het is met 55 hectare het grootste gebied in een binnenstad van Nederland, dat helemaal opnieuw wordt ingericht. Dit is nodig, want er komen steeds meer mensen naar Eindhoven, om er te wonen, werken én studeren. Met dit project groeit de omgeving rondom het station uit tot de internationale toegangspoort van Brainport Eindhoven.

“Knoop XL is met 55 hectare het grootste binnenstedelijk gebied in Nederland”

We spraken met Stijn Steenbakkers, inmiddels zes jaar wethouder in de gemeente Eindhoven. Hij heeft een achtergrond in het bankwezen en was adviseur in de nationale politiek. “In mijn vorige functie heb ik veel met bouwbedrijven en ontwikkelaars te maken gehad, maar dan aan de financieringskant. Nu, in deze bestuursperiode, ben ik ook verantwoordelijk voor twee gebiedsontwikkelingen. De vorige periode had ik Brainport, economie, onderwijs, sport en alle deelnemingen in de portefeuille. Deze thema’s, behalve sport en deelnemingen, heb ik nog steeds en daar zijn de gebiedsontwikkelingen Knoop XL en Eindhoven-Noordwest bij gekomen”.

Gebiedsontwikkelingen

Steenbakkers: “In en rond Eindhoven zijn er diverse gebiedsontwikkelingen. De Spoorzone, waar Knoop XL een onderdeel van is, is hier er een van. Dit gebied loopt van de Berenkuil, door de binnenstad tot en met Strijp-T. Voor de hele Spoorzone praat je over ongeveer 20.000 nieuwe woningen. De andere ontwikkeling waar ik verantwoordelijk voor ben is Eindhoven-Noordwest. Dit betreft de gebiedsontwikkeling rondom Eindhoven Airport en de Brainport Industries Campus”.

Lees verder onder de afbeelding.
Knoop XL, mega gebiedsontwikkeling in hart van Eindhoven

Eindhoven toen en nu

Alvorens verder in te gaan op Knoop XL, vertelt de wethouder een en ander over de geschiedenis van de stad. “Zeg je Eindhoven, dan begin je altijd met Brainport en economie. Dat is de stuwende kracht achter onze stad en regio. Eindhoven is natuurlijk ook bekend als lichtstad door de vestiging van Philips. Op het hoogtepunt, midden jaren zeventig, had het bedrijf meer dan 450.000 werknemers. Veel mensen in en rond Eindhoven waren toen afhankelijk van Philips en DAF. Richting de jaren negentig ging het gelijktijdig verkeerd. DAF ging failliet en Philips had zwaar te lijden onder concurrentie. Ze verhuisden hun hoofdkantoor naar Amsterdam. Op dat moment werd de regio Eindhoven door de Europese Commissie aangemerkt als achterstandsgebied. In een week tijd kregen meer dan 30.000 mensen een ontslagbrief op de mat. De werkloosheid was gigantisch”.

“Er zijn toen twee belangrijke beslissingen genomen. De eerste was, als we niets doen, gaat het verschrikkelijk verkeerd. De burgemeester, de voorzitter van de TU/e en de voorzitter van de Kamer van Koophandel zochten elkaar op: ´We moeten een economische strategie ontwikkelen en daarop samenwerken´. Er werd onder andere een deal met Philips gesloten waardoor de R&D afdeling in Eindhoven bleef. Het bleken cruciale beslissingen, waardoor Eindhoven zich uit het moeras trok. Een triple helix manier van samenwerken die anno nu nog steeds bestaat en alleen maar krachtiger is geworden. In vijfentwintig jaar tijd heeft dat ertoe geleid dat we hard op weg zijn om de belangrijkste economische regio van Nederland te worden”.

“De afgelopen 10 jaar is de Brainportregio harder gegroeid dan de andere mainports in Nederland. En ook voor dit jaar laten de prognoses zien dat de economie in deze regio drie keer harder groeit dan het Nederlandse gemiddelde. De impact van Brainport Eindhoven op de economische groei en welvaart van Nederland is groot. Een uniek hightech en innovatief ecosysteem dat de thuisbasis is van zes grote bedrijven: ASML, Philips, DAF, NXP, Signify, VDL. En om dit zestal zitten maar liefst ruim 7.000 MKB bedrijven. Dit is de ruggengraat van de Brainporteconomie én de Nederlandse economie”.

Groei

De wethouder vervolgt: “Die snelle groei – nu maak ik de link naar de gebouwde omgeving – heeft natuurlijk impact op hoe de stad en regio moet groeien. Dat betekent dat we in 2019 een verstedelingsakkoord hebben gesloten met de Rijksoverheid waarin we hebben gezegd, 62.000 huizen te gaan bouwen in het stedelijk gebied Eindhoven. Dit is nodig omdat we ook 72.000 extra arbeidsplaatsen voorzien. Van die 62.000 woningen moeten er 22.000 in de acht gemeenten rondom Eindhoven gerealiseerd worden. En met de schaalsprong die voor ons staat zijn we aan het kijken of we de 62.000 naar 100.000 kunnen brengen, waarin we nog meer gemeenten betrekken”.

Hij vervolgt: “Van de 40.000 woningen die we in Eindhoven gaan realiseren, komen er ongeveer 20.000 in de Spoorzone. Knoop XL is met 55 hectare (zo’n 80 voetbalvelden) en 9.000 woningen de grootste gebiedsontwikkeling die de Brainportregio heeft”.

Lees verder onder de afbeelding.
Knoop XL, mega gebiedsontwikkeling in hart van Eindhoven

Knoop XL – project 1

Knoop XL bestaat uit drie onderdelen. Het eerste is de zuidelijke kant van het station, de stadskant; nu geen aantrekkelijk gebied, vooral versteend en met een ‘fietsenkerkhof’. Maar hier zijn 2.000 woningen en 50.000 vierkante meter kantoor voorzien. Steenbakkers: “Op dit moment zijn we de bouwweg aan het aanleggen, omdat we de verwachting hebben dat we in de tweede helft van dit jaar kunnen starten met de eerste bouwwerkzaamheden”.

Welke projecten zijn dat? Drie, te weten Edge, met woningen in de vrije sector en kantoren. Naast Edge komen de woontorens van Lightyards. De Social Hub staat er al en tussen de Social Hub en het spoor wordt nog een kantoorgebouw gerealiseerd. Het icoon komt op het Stationsplein; District-E met drie torens variërend van 90, 130 en 140 meter met ongeveer 700 tot 800 woningen, kantoren en commerciële ruimtes. Onder het Stationsplein komt een fietsenkelder voor 5.000 fietsen.

De rivier de Gender die in dit gebied ondergronds stroomt, wordt omhoog gehaald. Daarnaast wordt er vergroend en ingezet op het verminderen van het autoverkeer.

Knoop XL – project 2

Het tweede project is een mobiliteitsopgave. Een brede verkenning op het spoor en het busstation. Stijn Steenbakkers: “Want als Eindhoven zo gaat groeien, moet je dat mobiliteit technisch ook inregelen. We willen onder andere internationale treinen laten rijden. Dat betekent dat er een heel groot pakket is samengesteld wat er op het spoor allemaal moet gebeuren, maar ook met ons busstation. Het bestaande station is ooit ontworpen voor 30.000 vervoersbewegingen. Er zitten er nu al 60.000 op en het gaat richting de 100.000. Het is de bedoeling dat het busstation in zijn geheel onder de grond gaat en op het busstation worden dan nieuwe gebouwen gerealiseerd”.

Knoop XL – project 3

¨Aan de noordkant heb je de ontwikkeling aan de Fellenoord, daarvoor is onlangs de BV ingericht: 50% van de gemeente Eindhoven en 50 procent van de provincie Noord-Brabant. In dit deel komen ongeveer 7.500 woningen en verschillende voorzieningen. Doordat we op den duur de Fellenoord versmallen (red: vierbaans snelweg dwars door de stad), creëren we extra ruimte die ook voor de ontwikkeling van dit gebied gebruikt kan worden¨, aldus de wethouder.

Inzoomend op de Fellenoord, vervolgt Stijn Steenbakkers: “Ik zei al dat we daar 7.500 woningen gaan realiseren. Met ook een heel betaalbaar programma; 30 procent sociaal, 55 procent in het middensegment en 15 procent vrije sector. Dat is belangrijk om de stad betaalbaar te houden. We hebben een hightech economie, slimme mensen die niet alleen dingen bedenken maar hier wordt het ook gemaakt. Het brengt veel praktisch geschoold personeel met zich mee. Nogmaals, het betaalbaar houden van onze stad is een cruciale opgave. Een mooi voorbeeld is het project TAC Living, dat tegenover het PSV stadion ligt en net buiten het gebied Knoop XL. We gaan daar 100 procent betaalbaar wonen realiseren, mede met behulp van een woningcorporatie, de Rijksoverheid en een garantstelling uit het betaalbaar wonen programma van ASML”.

Lees verder onder de afbeelding.
Knoop XL, mega gebiedsontwikkeling in hart van Eindhoven

Uitdagingen

Wat zijn de uitdagingen bij een grootschalig project als Knoop XL? Steenbakkers: ¨Om goed de bomen door het bos te onderscheiden, hebben we het gebied ingedeeld in clusters. We gaan per cluster ontwikkelen. Sommigen duren 15 jaar, andere 10 jaar. We hakken de olifant dus in mootjes om het overzichtelijk en behapbaar te maken. Een uitdaging is ook dat het een heel ingewikkeld gebied is, mobiliteit en wonen komen immers samen. En, we bouwen in Neckerspoel. Het laagste punt van Eindhoven. Waterstanden zijn hier echt een aandachtspunt. Een andere uitdaging die ik kan noemen, is het hele versnipperde eigendom. Dat is ook de reden dat de wet voorkeursrecht gemeenten op het hele gebied ligt. We hebben al vier beginselbesluiten genomen tot aankoop, om zo meer grip op de grondpositie te krijgen. Het eerste kantoorgebouw is begin dit jaar aangekocht. Wij gaan als gemeente hier heel actief in participeren om de gebiedsontwikkeling tot stand te brengen”.

Duurzaamheid

Er komt heel veel groen in het te ontwikkelen gebied. Steenbakkers: “De hele OV-opgave is al een vergroening, we hebben afspraken met betrekking tot duurzaamheidseisen en daarnaast wordt ook de ecologische verbindingszone verbreed. Zo wordt de rivier de Dommel die door dit gebied loopt, verbreed. Daarnaast gaan we experimenteren met vernieuwende dingen op het gebied van duurzaamheid. Een voorbeeld hiervan is de PowerNest. Dit is een architectonisch geïntegreerde en modulaire dakcontructie met windturbines en zonnepanelen. We hebben deze constructie al op een gebouw op Strijp-S staan”.

Geld

Dit alles kost veel geld. De wethouder zegt: “We hebben een enorme klap gemaakt in november 2022 met het sluiten van de Brainport Deal van 1,6 miljard euro. Deze deal bestaat onder andere uit: ongeveer 137 miljoen voor Knoop XL en de gebiedsversnelling, 727 miljoen voor het busstation en 125 miljoen voor aanpassingen aan het spoor. Er komen ook 100 km aan snelfietspaden en meerdere mobiliteitshubs: auto’s die buiten het centrum parkeren en waar men vervolgens met de (deel-)fiets of het openbaar vervoer verder kan reizen. De verbreding van de A58 zit ook in het budget”. In totaal wordt ongeveer een miljard gefinancierd door het Rijk en 600 miljoen door de regio; een derde door de 21 gemeenten, een derde door de provincie en een derde door het bedrijfsleven.

Planning

Er moet nog veel gerealiseerd worden. “De planfase is voorbij”, zegt de wethouder. “Aan de zuidkant is de Social Hub af. In de tweede helft van dit jaar gaat naar verwachting daar de bouw verder. Aan de noordkant zijn alleen de Bunkertoren, het Rabobank gebouw en het Rijksvastgoed waar de Belastingdienst zit, af. In dit deel moeten we nu beginnen met de eerste woningbouwprojecten. Een ervan is het project The Dutch Mountains. Een duurzaam en biobased gebouw bestaande uit twee houten torens. Met een omvang van 65.000 m2 en hoogte van 133 meter, is The Dutch Mountains het grootste houten gebouw van de wereld. In de twee torens worden woningen, kantoren, een hotel en conferentiecentrum gerealiseerd met een groen binnenplein”. Voor alle projecten/clusters wordt 10 tot 25 jaar de tijd genomen.

Lees verder onder de afbeelding.
Stijn Steenbakkers
Stijn Steenbakkers

Hart

Wat maakt Knoop XL zo mooi? Stijn Steenbakkers: “We bouwen echt aan de toekomst van onze stad met een nieuwe wijk in het hart van Eindhoven”.

Brainport Eindhoven is een toptechnologie-regio en plek om te wonen, werken en leven. Hier worden de meest complexe en geavanceerde machines, producten en innovaties ter wereld bedacht en gemaakt. En dat in een regio die ‘slechts’ bestaat uit 21 gemeenten met ruim 800.000 inwoners. Klein in omvang dus, maar enorm in impact. Innovaties uit Brainport dragen direct bij aan de grootste uitdagingen van onze tijd en spelen een belangrijke rol in bijvoorbeeld de energietransitie, het verbeteren van de zorg en slimme en groene mobiliteit.

Tekst: Betty Rombout
Beeld: KCAP – Fellenoord en Gemeente Eindhoven

TU Delft “Nieuwbouwmarkt lijkt dieptepunt voorbij”

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
TU Delft Monitor Koopwoningmarkt "Nieuwbouwmarkt voorbij dieptepunt"

Gedurende 2023 is het aantal verkochte nieuwbouwwoningen licht gestegen. Ook zijn er in het vierde kwartaal van dat jaar meer bouwvergunningen verstrekt voor huurwoningen en vooral voor koopwoningen. Daarnaast zijn er in het eerste kwartaal van 2024 meer garanties afgegeven voor de afbouw van koopwoningen. Over één tot anderhalf jaar zal de bouwproductie aantrekken en dat is hard nodig om aan de vraag naar koopwoningen te voldoen. Dit blijkt uit de Monitor Koopwoningmarkt gepresenteerd door het Expertisecentrum Woningwaarde, onderdeel van de faculteit Bouwkunde van de TU Delft.

Aanbod en vraag

Het aantal te koop aangeboden woningen is voor het vierde opeenvolgende kwartaal teruggelopen. De circa 55.000 te koop staande woningen in het eerste kwartaal van 2024 blijven ver verwijderd van de ongeveer 120.000 woningen die onder normale omstandigheden te koop staan in de bestaande woningvoorraad.

In combinatie met een lichte groei van het aantal te koop staande nieuwbouw koopwoningen is er al enkele kwartalen op rij sprake van een stabiliserend aanbod van koopwoningen van circa 78.000 woningen. En dat terwijl de vraag naar koopwoningen in deze periode juist weer aantrekt door de gerealiseerde inkomensstijgingen van huishoudens en verruimde hypotheekvoorwaarden voor duurzame woningen.

Dynamiek

Zowel het aantal door de NVM geregistreerde verkopen van ruim 29.500 woningen als het aantal door het Kadaster geregistreerde van 44.400 transacties komen in het eerste kwartaal van 2024 lager uit dan in het voorliggende kwartaal. Dat past echter in het normale seizoenspatroon. Ten opzichte van het eerste kwartaal van 2023 liggen deze aantallen wel net iets hoger. Daarmee lijkt de dynamiek op de markt van bestaande koopwoningen iets toe te nemen.

Minder verkopen op de nieuwbouwmarkt leiden ook tot minder verhuizingen vanuit de bestaande woningvoorraad; dit heeft zeker bijgedragen aan de stagnatie van verkopen van bestaande koopwoningen. Doordat in de nieuwbouw steeds meer wordt ingezet op de bouw van appartementen en van minder dure, kleinere koopwoningen, worden nieuwbouwwoningen vaker betrokken door koopstarters of huishoudens uit het goedkopere segment van de koopsector. Hierdoor worden de verhuisketens in de woningvoorraad ook korter dan voorheen.

Prijsstijging op de koopwoningmarkt

De krapte op de markt van bestaande koopwoningen en de nieuwbouwmarkt blijft groot. In combinatie met een toegenomen gemiddelde leencapaciteit is deze krapte de aanjager geweest voor de koopprijsstijging in de laatste drie kwartalen van 2023 en het eerste van 2024. De koopprijsontwikkeling op specifiek de nieuwbouwmarkt lijkt zich ook te herstellen. Na twee kwartalen prijsdaling is de procentuele jaarmutatie in het vierde kwartaal van 2023 weer positief met plus 2,8 procent, zo blijkt uit de cijfers van de Monitor Nieuwe Woningen van WoningbouwersNL.

Hypotheekoffertes

Op de hypotheekmarkt is gedurende het jaar 2023 een zekere stabilisatie waar te nemen, wat niet los gezien kan worden van de stabilisatie op de koopwoningmarkt. Het aantal hypotheekaanvragen, geregistreerd door HDN, neemt in het eerste kwartaal van 2024 fors toe naar 115.100 offertes. Dat is een stijging van 22 procent ten opzichte van het vorige kwartaal en ook een stijging van 26 procent in vergelijking met een jaar geleden. Dit blijkt vooral het gevolg van een grote toename in het aantal verhogingen van bestaande hypotheken. Volgens zowel HDN als De Hypotheekshop worden deze verhogingen grotendeels aangevraagd om verbouwingen aan de woningen door te kunnen voeren.

Woningbeleggers en rente

Meer en passend nieuwbouwaanbod is het antwoord om de koopwoningmarkt beter te laten functioneren. Daarnaast zorgt de invoering van een wijziging in de vermogensbelasting op particuliere huurwoningen, de verhoging van de overdrachtsbelasting naar 10,4 procent en de voorgenomen Wet Betaalbare huren voor gedragsverandering bij beleggers. Zij zijn recent minder geneigd om woningen op te kopen en bieden juist meer huurwoningen te koop aan. Dit kan leiden tot iets meer te koop staand woningaanbod en daarmee meer mogelijkheden voor koopstarters.

Gezien een te verwachten daling van de hypotheekrente in de tweede helft van 2024, de beperkte inkomensstijging van huishoudens in 2024, de beteugeling van de inflatie, en de aanhoudende vraagdruk op de woningmarkt, is in de loop van de tweede helft van 2024 een verdere stijging van de koopprijsontwikkeling denkbaar. Veel hangt echter af van de ontwikkeling van de kapitaalmarktrente en de daar aan verbonden hypotheekrente.

Lees hier de kwartaalrapportage van het eerste kwartaal 2024 en aanvullende info is hier te downloaden en in te zien.

Monitor Koopwoningmarkt?

De Monitor Koopwoningmarkt is het resultaat van een samenwerking tussen BKR, Centraal Bureau voor de Statistiek, De Hypotheekshop, Hypotheken Data Netwerk, Locatus, Nationale Hypotheek Garantie, Nederlandse Vereniging van Makelaars, Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten, Vereniging Eigen Huis en WoningbouwersNL wordt beheerd vanuit het Expertisecentrum Woningwaarde van de faculteit Bouwkunde van de TU Delft.

De RTL Z Huizenindex is gebaseerd op de Kwartaalrapportage Monitor Koopwoningmarkt, samengesteld door het Expertisecentrum Woningwaarde, en combineert bestaande statistieken over de woningmarkt en de hypotheekmarkt. Deze totaalindicator geeft in één oogopslag de stemming op de huizenmarkt weer. Daarmee proberen de TU Delft en RTL Z helderheid te verschaffen voor consumenten én deskundigen die nu maandelijks te maken hebben met een grote hoeveelheid aan deelcijfers.

Bron: Faculteit Bouwkunde TU Delft.

TU Delft Monitor Koopwoningmarkt “Nieuwbouwmarkt voorbij dieptepunt”. Zie ook:
Bestaande koopwoningen 5 procent duurder dan vorig jaar.
Gemiddelde prijs voor koopwoning ruim 427.000 euro.
Vertrouwen in koopwoningmarkt neemt toe.

Veel zorgen over de invoering van emissievrije zones

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Zorgen over de invoering van emissievrije zones

Brancheorganisatie Techniek Nederland maakt zich zorgen over de invoering van emissievrije zones in en rond de steden. De brancheorganisatie heeft daarom* een position paper opgesteld. Dat document is aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat gestuurd.

“Vanaf 1 januari 2025 mogen bepaalde bedrijfsauto’s in veel binnensteden niet meer rijden door emissievrije zones”

De belangrijkste zorgpunten rond zero emissiezones:

Zorg voor voldoende laadpalen, óók in woonwijken
Voor het verduurzamen van hun wagenpark is een goede laadinfrastructuur voor ondernemers cruciaal. Door netcongestie is het verkrijgen van een verzwaarde elektriciteitsaansluiting op dit moment moeilijk. Verwarmingsmonteurs en loodgieters hebben met name in woonwijken voldoende laadcapaciteit nodig. Bij veel installateurs gaat de bedrijfswagen in de avond met de monteur mee naar huis om in geval van storingen snel bij de klant te kunnen zijn.

Verleng stimuleringsregelingen en voorkom drempels
De hoge aanschafkosten maken het kostbaar om over te stappen naar elektrische bestelbussen. Dat is zeker het geval als de bestaande bestelbussen nog niet zijn afgeschreven. Daarom vindt Techniek Nederland het essentieel dat landelijke subsidieregelingen worden verlengd en uitgebreid. Alleen op die manier zal het aandeel elektrisch bedrijfsvervoer (nu nog maar 2%) substantieel groeien. Techniek Nederland vindt bovendien dat subsidieregelingen landelijk uniform zouden moeten zijn.

Zorg ervoor dat gemeenten zich houden aan gemaakte afspraken
Ondernemers hebben behoefte aan dezelfde regels in alle emissievrije zones. Uitzonderingen daarop zouden niet mogelijk moeten zijn. Ook eenduidigheid wat betreft verkeersborden is nodig om verwarring te voorkomen.

Kies tijdig voor een go-/no-go-moment
Vooral kleinere ondernemers zouden er met het oog op de hoge investeringen en de praktische problemen voor kunnen kiezen geen klanten meer bedienen in binnensteden met emissievrije zones. Daardoor bestaat het risico dat huizenbezitters en huurders nóg langer moeten wachten op onderhoud aan hun cv-ketel of een reparatie. brancheorganisatie Techniek Nederland pleit ervoor dat de overheid één moment kiest om te beoordelen of voldoende ondernemers voorbereid zijn op de overstap naar elektrische bedrijfsbussen. Blijkt dat niet het geval, dan zou de overgangstermijn moeten worden verlengd.

De volledige position paper is hier in te zien.

* Samen met InRetail.

Zorgen over de invoering van emissievrije zones. Zie ook:
400 nieuwe emissievrije vrachtwagens de weg op.

Rotterdam-Zuid krijgt ruim 21 miljoen om woningen te verbeteren

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Rotterdam-Zuid krijgt ruim 21 miljoen om woningen te verbeteren

Rotterdam-Zuid heeft wijken met veel particuliere woningen die in één keer met de rest van de wijk verbeterd moeten worden. De gemeente Rotterdam kan dat doen door de huizen op te kopen en verbeteren en verduurzamen Daar is veel geld voor nodig. De gemeente Rotterdam kan dat niet opbrengen vanuit haar eigen fondsen alleen. Het Rijk helpt vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Daaruit krijgt de gemeente Rotterdam 21,1 miljoen euro voor de verbetering van de woningen in Rotterdam-Zuid.

“Het ministerie van Binnenlandse Zaken berichtte deze week over de toekenning aan Rotterdam-Zuid vanuit het Volkshuisvestingsfonds”

Met het toegekende bedrag van 21,1 miljoen euro kan de gemeente 193 woningen aankopen om te renoveren en verbeteren, te verduurzamen, te vergroten of, als het niet anders kan, twee kleinere woningen samen te voegen tot één normale woning. Daarnaast pakt de gemeente bij 115 woningen het herstel van de gevels. De gevels worden opgefrist met gevelreiniging en oude kozijnen en onveilige balkons worden vervangen.

Nu duidelijk is dat het geld vanuit het Volkshuisvestingsfonds ook daadwerkelijk komt, gaat de gemeente eigenaren en bewoners benaderen om ze in te lichten. Ze krijgen binnenkort nader bericht over de plannen rond de woningen in Rotterdam-Zuid.

Het is niet de eerste keer dat Rotterdam voor Rotterdam-Zuid een beroep doet op het Volkshuisvestingsfonds van het Rijk. Het eerder toegekende geld kwam goed van pas binnen het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, een langdurig programma om de leefbaarheid van Rotterdam-Zuid op een steeds hoger niveau te brengen. Het gaat daarbij om onder andere aspecten als wonen, werkgelegenheid, veiligheid, cultuur en scholen.

Rotterdam-Zuid krijgt ruim 21 miljoen vanuit Volkshuisvestingsfonds om woningen te verbeteren. Zie ook:
Nieuwe woonvisie en bouwwet in Rotterdam.

Mark Harbers: “Kies verstandige locaties om te bouwen”

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Mark Harbers over klimaatverandering: "Kies verstandige bouwlocaties"

Minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat stuurde onlangs de kaarten en onderzoeken rond klimaatadaptief bouwen naar de Tweede Kamer. Het van groot belang om rekening te houden met water en bodem, zodat nieuwbouw ook op langere termijn geen problemen ervaart.

“De gecombineerde informatie rond bouwlocaties is samengevat in het Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving”

Bouwlocaties en risico’s

“Steeds vaker zien we dat ons water en onze bodem tegen grenzen aan lopen. Denk aan de drinkwaterbedrijven die de noodklok luiden omdat genoeg drinkwater in 2030 niet vanzelfsprekend is. En denk aan bodemdaling, wat leidt tot schade aan wegen of woningen en tot extra beheerkosten bij gemeenten. Klimaatverandering verergert deze problemen. Daarom heeft het kabinet besloten om bij de inrichting van ons land meer rekening te houden met water en bodem. Het nieuwe kaartmateriaal helpt daarbij. Hierdoor kunnen overheden de risico’s van elk gebied in Nederland zien, en meenemen bij de locatiekeuze en uitwerking van hun bouwplannen”, laat minister Mark Harbers weten.

Kaart

De gepubliceerde informatie is niet nieuw, maar het is de eerste keer dat deze wetenschappelijk onderbouwde data worden gecombineerd tot kaartmateriaal, bericht het ministerie. Nieuw is dat er een oordeel wordt gegeven over wat meer en minder geschikte bouwlocaties. De kaart laat zien dat er vrijwel overal in Nederland nog gebouwd kan worden. Zeker als je rekening houdt met waterveiligheid, wateroverlast, bodemdaling en drinkwaterbeschikbaarheid. Het is van groot belang om rekening te blijven houden met water en bodem, zodat huizen, werklocaties en industrieterreinen ook op langere termijn geen problemen ervaren.

Lees verder onder de afbeelding.
Mark Harbers over klimaatverandering Kies verstandige bouwlocaties

“Wel zullen voor bepaalde locaties meer maatregelen moeten worden getroffen om daar te bouwen op zo’n manier dat het er ook in de toekomst met een ander klimaat nog goed wonen is. Dat geldt bijvoorbeeld in de kustprovincies of langs de rivieren en beekdalen. Dat kan komen doordat de bodem slap is, door een grote kans op wateroverlast of door meerdere risico’s samen”, bericht het ministerie.

Hoe?

In algemene zin geldt dat hoe risicovoller de locatie, hoe meer kennis en middelen nodig zijn om klimaatbestendig te bouwen. Het Rijk heeft ook een instrument ontwikkeld, de Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Daarin wordt duidelijk gemaakt hoe er klimaatbestendig kan worden gebouwd.

Hulpmiddel voor bouwlocaties

Het kaartmateriaal is bedoeld als hulpmiddel voor provincies, gemeenten en waterschappen. Ze kunnen het gebruiken om de bouwlocaties te kiezen van bouwprojecten, waarbij ze water en bodem als basis gebruiken. Deze overheden houden ruimte om regionaal relevante thema’s mee te nemen, waardoor ze bijvoorbeeld kunnen kiezen om in een meer risicovol gebied te bouwen.

Uitzonderingen

Het afwegingskader is bedoeld voor heel Nederland, met uitzondering van de uiterwaarden en het buitendijkse IJsselmeergebied. Voor deze gebieden geldt al nationale regelgeving voor het bouwen. Zoals eerder aangegeven, wordt deze regelgeving aangescherpt.

Zo is voor de uiterwaarden een deel van die aanscherping onlangs ingegaan. Daarmee is een uitzondering die het mogelijk maakte om bouwlocaties te kiezen in het stroomvoerende deel van de rivier mits dit meer ruimte voor de rivier opleverde, komen te vervallen. Voor vergevorderde projecten geldt dit niet. De rest van de aangescherpte regelgeving over bouwen in de uiterwaarden wordt afgerond in 2024. Voor het buitendijkse IJsselmeergebied is de verwachting dat de regelgeving eind 2026 is afgerond.

Ruimtelijk afwegingskader

Toen het kabinet in november 2022 aankondigde water en bodem een sturende rol te willen geven bij de inrichting van ons land, is gezegd dat het ruimtelijk afwegingskader wordt toegepast voor alle woningbouwprojecten die een bestemmingsplan vaststellen na 1 januari 2025.
Er wordt nu gekeken wat de mogelijkheden zijn om dit juridisch te borgen. Het lijkt op dit moment logisch dat dit gaat gebeuren via een verplichting om dit instrument te gebruiken bij het proces rond locatiekeuzes en bouwlocaties voor onder meer woningbouwprojecten, maar dat is nog niet besloten.

De brief waarmee Mark Harbers de kamer informeerde is hier in te zien.

Bron en kaart: Ministerie voor Infrastructuur en Waterstaat.

Mark Harbers over klimaatverandering: “Kies verstandige bouwlocaties”. Zie ook:
Klimaatadaptief bouwen moet de norm worden.

Ruimte voor woningbouw in N-H maken langs randen bestaande bebouwing

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Provincie Noord Holland past regels aan voor woningbouw

Noord Holland wil haar gemeenten meer mogelijkheden geven om woningen te bouwen aan de randen van bestaande bebouwing en past een aantal regels aan die nu gelden voor bouwen in landelijk gebied. De provincie wil meer ruimte voor woningbouw aan de randen van dorpen en kernen.

“In de provincie Noord Holland zijn tot en met 2030 191.000 nieuwe woningen nodig”

Veranderingen

De provincie wil ruimte voor woningbouw aan de randen van dorpen en kernen, maar wie wil bouwen in landelijk gebied moet zich goed verdiepen in de regels die gelden voor deze locaties. Vooral omdat een aantal gebieden extra worden beschermd. De provincie Noord Holland wil de mogelijkheden voor bouwen in landelijk gebied op een aantal punten aanpassen.

De belangrijkste veranderingen zijn:

Kleinschalige woningbouw in MRA wordt toegestaan
Het wordt in het Noord-Hollandse deel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) weer mogelijk om kleinschalige woningbouw te realiseren. Daarmee vervalt een verbod dat jarenlang van kracht was.

Bouwen in Beschermd Landschap: aantal woningen van 11 naar 25
In het landelijk gebied in Noord-Holland hebben 32 gebieden een bijzondere status door bijvoorbeeld ecologische, landschappelijke of cultuurhistorische waarden. In deze gebieden, aangeduid als Beschermd Landschap, wordt meer mogelijk voor woningbouw dan nu het geval is. Het aantal woningen dat gebouwd mag worden wordt verhoogd van 11 naar 25.

Voorwaarde is wel dat deze woningen gebouwd worden langs een kern of dorpslint en de bijzondere waarden van het gebied niet aantasten. Wanneer deze waarden wel worden aangetast, worden aanvullende voorwaarden aan de woningbouwplannen gesteld. Er moet dan bijvoorbeeld extra aandacht zijn voor het groen in het plan.

Grootschalige plannen?

Het kan ook een wens zijn van gemeenten om grootschalige woningbouw te realiseren. Dat kon en kan in regulier landelijk gebied. Nieuw is dat, als is aangetoond dat bouwen in Beschermd Landschap daarvoor de beste optie is, gekeken wordt onder welke voorwaarden dat mogelijk kan worden gemaakt, zo bericht de provincie Noord Holland.

Provincie Noord Holland verruimt regels

“Het toevoegen van een aantal woningen is positief voor de leefbaarheid, vitaliteit en het voorzieningenniveau in een gemeente, en biedt meer mogelijkheden om in het eigen dorp een woning te vinden. De provincie Noord-Holland komt met het verruimen van de regels tegemoet aan de wens van veel gemeenten die kleine (her-) ontwikkeling mogelijk willen maken. Ja, er wordt meer mogelijk maar het uitgangspunt blijft: eerst binnenstedelijk bouwen en dan pas de mogelijkheden in landelijk gebied verkennen”, verteld Esther Rommel, gedeputeerde Ruimtelijke Ontwikkeling”

Info en start woningbouw mogelijk

De voorgestelde aanpassingen in de regels voor bouwen in landelijk gebied worden meegenomen in de komende wijzigingsronde van de Omgevingsverordening Noord-Holland. In de zomer gaan die wijzigingen ter inzage zodat iedereen erop kan reageren. Provinciale Staten stellen de wijzigingen naar verwachting eind 2024 vast, zodat deze per 1 januari 2025 in werking kunnen treden. Het stroomschema ‘Woningbouw in Landelijk Gebied en Beschermd Landschap’ is hier in te zien.

Bron: Provincie Noord-Holland.

Ruimte voor woningbouw in provincie Noord Holland gemaakt langs randen bestaande bebouwing. Lees ook:
Nieuwbouw moet veel meer vaart krijgen, versnelling ingezet door Hugo de Jonge.

1...828384...432Pagina 83 van 432