Hoe functioneren de eerste gasloze woningen?

Door

-

14 augustus 2015

Hoe functioneren de eerste gasloze woningen?

Onderzoek test ervaringen bewoners van wijken zonder gasaansluiting

Het wordt steeds gebruikelijker dat woningen geen gasaansluiting meer hebben. Nieuwe technieken maken het steeds eenvoudiger om zonder gasaansluiting te bouwen. Deze technieken komen op het goede moment, nu de vraag naar wonen zonder gasaansluiting neemt namelijk toe, door de spanningen rond de aardbevingen in Groningen en de boycot van Rusland. Onderzoekt test: Hoe functioneren de eerste gasloze woningen?

De meest gebruikelijke technieken ter vervanging van gas zijn systemen met een warmtepomp, collectieve systemen met een warmte-koude-opslag (WKO), een installatie op bio-energie of een aansluiting op een warmtenet. Minister Blok gaf onderzoeksbureau CE Delft opdracht om onderzoek te doen naar de tevredenheid onder bewoners van een gasloze woning. CE Delft sprak daarnaast met aannemers, gemeenten en installateurs en bewoners.

Gewenningsfase

Over het algemeen waren bewoners tevreden over hun gasloze woning. Echter was er bij drie van de 22 projecten ontevredenheid. In nieuwbouwwijk De Teuge in Zutphen is men inmiddels weer een gasnet aangelegd. De WKO-bronnen raakten daar verstopt en ook de individuele warmtepompen functioneerden niet goed. Vooraf verwachte nadelige aspecten als elektrisch koken, worden na gewenning niet meer als knelpunt genoemd. Wel gaat het regelen van de temperatuur wat langzamer dan in een gaswoning. Bewoners noemen het comfort van vloerverwarming en mogelijkheden tot verkoeling in de zomer als positieve punten.

Warmteverf

De overheid zet in op enkele honderdduizenden gasloze woningen binnen tien jaar. Nu zijn er zo’n duizend dergelijke woningen. Opvallend is het gebruik van veel verschillende nieuwe technieken en ontwikkelingen die toegepast worden in deze eerst gasloze woningen. Het is duidelijk onontgonnen terrein, wat ruimte biedt aan creativiteit van aannemers, installateurs en ontwerpers. Zo meldt renovatieprofs.nl dat het Schiedamse bedrijf ThermIQ een verf heeft ontwikkeld die warmte 4,5 keer meer reflecteert dan standaard muurverf. Zo wordt de warmte in de ruimte verdeeld en hoeven bijvoorbeeld infrarood warmtepanelen niet op vol vermogen te draaien.

Evaring

Uit het onderzoek blijkt verder dat het nodig is dat woningcorporaties hun kennis- en ervaringsniveau op dit gebied opkrikken, wanneer ze met gasloze woningen aan de slag willen. Sommige woningcorporaties konden hun bewoners niet op een adequate manier helpen. Een respondent hierover: “Bij de klantenservice was men niet echt op de hoogte van wat dit project inhield, en omdat het hier gaat om totaal andere woningen en aannemers dan zij gewend zijn, konden ze ons niet aan de juiste monteurs helpen.” Volgens experts kost het vervangen van gas voor apparatuur op elektriciteit nu tussen de 10.000 en 30.000 euro. Standaardisering wordt genoemd als volgende stap om gasloze woningen gemeengoed te maken.

Bouwcombinatie Medisch Spectrum Twente naar Mozambique

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

12 augustus 2015

0

Bouwcombinatie Medisch Spectrum Twente naar Mozambique

Dezelfde bouwcombinatie die verantwoordelijk is voor de nieuwbouw van ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST), vertrekt komende week naar Itepela, Mozambique, om ook daar een kliniek te bouwen.

Tijdens de nieuwbouw van het MST, ontstond onder medewerkers het plan om te bouwen voor de armsten in de wereld. De kliniek in Mozambique komt te liggen in Niassa; de grootste, minst bevolkte en armste provincie van het Afrikaanse land.

Lokale arbeiders

Dezelfde bouwcombinatie die de afgelopen drie jaar werkte aan de bouw van het MST, zet haar samenwerking dus voort in Afrika. 14 augustus vertrekken medewerkers van VolkerWessels, onderneming Goossen Te Pas Bouw, Dura Vermeer en Trebbe, naar Mozambique. De combinatie richtte voor het project een speciale stichting op, ‘Stichting HGD‘ (Het Goede Doel). De bouw van de kliniek zal drie weken in beslag nemen. Afgelopen tijd is het project voorbereid door het verschepen van bouwmaterieel naar Mozambique, is door kwartiermakers de fundering uitgezet en hebben lokale arbeiders bouwstenen gebakken.

Vergeten provincie

Na oplevering zal de medische zorg zich gaan richten op de lokale bevolking van het dorp Itepela en de directe omgeving. “Het dorp heeft nu geen elektriciteit of stromend water. Het afgelegen gebied heeft een inwoneraantal van zes mensen per km2 (in NL wonen 485 mensen per km2). De provincie Niassa is alleen via onverharde wegen bereikbaar en wordt ook wel ‘de vergeten provincie’ genoemd.” Aldus de bouwcombinatie.

Medisch Spectrum Twente

Momenteel wordt ook nog gewerkt aan de afronding van het MST. Hoewel het gebouw afgelopen vrijdag officieel werd opgeleverd, wordt nog gewerkt aan de afbouw van onder andere verpleegafdelingen, het operatiekamercomplex, de Intesive Care en poliklinieken. Bij de bouw van dit ziekenhuis in het centrum van Twente is ingezet op hoogwaardige inpassing van technologie. “Vanaf 2016 wordt vanuit één efficiënt gebouw zowel specialistische basiszorg als topklinische zorg verleend.” Het ziekenhuis heeft een vloeroppervlakte van ongeveer 85.000m2 en is ontworpen door IAA Architecten.

Bouwvak is op z’n retour

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

10 augustus 2015

0

De bouwvak is op z’n retour, de helft van bedrijven in de bouwen blijven deze periode gewoon doorwerken. Onder zelfstandig ondernemers in de bouw is dat aantal nog hoger. Met name de grotere flexibiliteit die bouwbedrijven de laatste jaren bieden, lijkt hiervan de oorzaak.

Steeds meer bouwbedrijven en zelfstandigen werken door in zomermaanden en dus tijdens de bouwvakantie

De officiële bouwvak is al zo’n dertig jaar geleden afgeschaft, maar tot bijna twee jaar geleden werkte slechts een kwart van alle bouwbedrijven nog door in de bouwvak, die dit jaar valt tussen 20 juli en 20 augustus. In twee jaar tijd – tot en met deze zomer dus – is dat aantal bedrijven dat doorwerkt in de bouwvak gestegen naar 50 procent.

‘Doorwerken in bouwvak nu eenmaal nodig’

Deze gegevens blijken uit onderzoek van adviesbureau USP Marketing Consultancy onder 150 bouwbedrijven. 28 procent van de ondervraagde bedrijven sluit de deuren tijdens de bouwvak. Bij het overige kleine kwart ligt het werk ook vrijwel stil, op een paar collega’s na, die blijven doorwerken. Veel van de ondervraagden geven aan dat doorwerken in de bouwvakantie nu eenmaal nodig is. Ook zien bouwbedrijven doorwerken in de Bouwvakvakantie als een bijkomstigheid van de flexibilisering die de laatste jaren over de gehele bouwsector plaatsvindt. Grote leveranciers en fabrikanten spelen hierop in door ook in de zomermaanden open te blijven.

Mooi weer

In navolging van bouwbedrijven werken ook zzp’ers in de bouw door in de zomermaanden. Uit onderzoek van 500 vakmensen door werkspot.nl, blijkt zo’n 60 procent niet aan een zomerstop te doen. De zomer blijkt voor hen juist een goede periode om grotere klussen uit te voeren. Particulieren blijken klussen aan hun huis graag tijdens hun vakantie te laten uitvoeren, niet zelden betaald met hun vakantiegeld. De zzp’ers noemen ook het gunstige weer als extra argument om door te werken. Ook blijkt er minder concurrentie te zijn in de zomermaanden, maar hoe meer bouwers ’s zomers doorgaan, hoe kleiner dat voordeel wordt. Werkspot.nl zegt zelf geen daling in het aantal klussen te zien dat op die site geplaatst wordt in de zomermaanden.

Pilot tegen leegstand boerderijen in Winterswijk

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

7 augustus 2015

0

Pilot tegen leegstand boerderijen in Winterswijk

Leegstand in krimpgebieden vraagt om creatieve oplossingen. In Winterswijk, gelegen in de uiterste oosthoek van Gelderland, wordt druk gezocht naar goede invullingen voor leegstaande boerderijen. Het resulteerde in de pilot ‘Ni’je Naobers’, een pilot tegen leegstand boerderijen in Winterswijk

De pilot houdt in dat een leegstaande boerderij beschikbaar wordt gesteld voor een groep mensen, die gezamenlijk de boerderij verbouwen tot diverse woningen. Om dit mogelijk te maken wordt de boerderij ondergebracht in een coöperatie waarvan de bewoners mede aandeelhouder worden. Zij huren hun huis van de wooncoöperatie. Zo moet het mogelijk worden voor bewoners om op een voordelige manier een eigen woning in een boerderij in gebruik te nemen.

Landelijke leegstand

In de buurtschappen rondom Winterswijk is momenteel een te laag aanbod van betaalbare nieuwbouwwoningen voor starters op de woningmarkt. Ook is het huidige woningaanbod in het buitengebied niet levensloopbestendig, waardoor senioren soms op zoek moeten naar een nieuwe woning. Door schaalvergroting in de landbouw neemt de omvang van agrarische bedrijven toe maar het aantal neemt af. Deze laatste trend speelt niet alleen in krimpgebieden, maar in heel Nederland. Het leidt tot leegstaande boerderijen door heel het land. Herbestemming naar woningbouw wordt gezien als goede optie voor een nieuwe invulling van leegstaande boerderijen.

‘Krimp biedt kansen’

Het huidige gemeentelijk beleid in Winterswijk geeft kaders over de minimale omvang van een te splitsen wooneenheid en het maximale aantal wooneenheden per erf. De buurtschappen vragen zich af of die normen een haalbare business case voor het splitsen van omvangrijke leegstaande boerderijen niet in de weg staan. Op basis van de Buurtschappenvisie en de nota ‘Krimp biedt kansen’ is de werkgroep Wonen van de buurtschappen onder begeleiding van de DKK Gelderland daarom gestart met de pilot Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Huur (CPO-H). De naam CPO-H is tijdens de uitvoering van het project gewijzigd in Ni’je Naobers. Het pilotproject is een samenwerking tussen de buurtschappen Winterswijk, Dorpshuizen en Kleine Kernen (DKK) Gelderland en de provincie Gelderland en de gemeente Winterswijk. Het project is landelijk één van de 14 koploperprojecten Wooncoöperaties van Platform31.

Winterswijkse aanpak

Het is niet het enige project waarin een gedegen samenwerking tussen partijen in Winterswijk nieuwe initiatieven onderzoekt en uittest om leegstand aan te pakken. Binnen de dorpsgrenzen zelf wordt ook druk gezocht naar de aanpak van met name leegstaande kantoren. Gemeente, vastgoedeigenaren en omwonenden kijken middels een herverkavelingssysteem naar een mogelijke uitruil tussen functies en nieuwe invullingen van gebouwen. Door niet per gebouw, maar per cluster gebouwen te kijken naar wat er mogelijk is, worden hele nieuwe constructies mogelijk. Zo heeft het Rijksvastgoedbedrijf het leegstaande belastingkantoor in Winterswijk beschikbaar gesteld. Dat betekent dat de beslissing over sloop of herbestemming van dat gebouw in handen is van deze integrale, gezamenlijke aanpak. In het komende nummer van BU, nummer 5, is meer te lezen over deze ‘Winterswijkse aanpak’.

BIM wordt langzaam gemeengoed

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

5 augustus 2015

0

Soepele integratie verschillende partijen grote uitdaging

Het gebruik van BIM in de bouw is de afgelopen jaren toegenomen. Momenteel wordt het model in 29% van de bouwprojecten gebruikt. De verwachting is dat het model de komende jaren behoorlijk zal toenemen. BIM wordt langzaam gemeengoed

Het Bouw Informatie Model, BIM, is een model waarin integrale samenwerking mogelijk wordt tussen verschillende bouwpartijen als architect, constructeur, installateur en aannemer. In de periode 2010 tot en met 2014 is BIM behoorlijk geïntegreerd geraakt in de bouwwereld, zo blijkt uit het onderzoek BIM – trends en Ontwikkelingen’, gedaan door BouwKennis.

Toekomst

Het blijkt dat BIM in de toekomst langzaam gemeengoed zal worden. Van de groep die nu nog niet met BIM werkt, zegt zo’n 30% dat in de loop van 2015 of 2016 wel te doen. Grootste hindernis is de kennis- en tijdinvestering die vereist is om met het model te werken. Andere punten die bedrijven noemen als reden om niet met BIM aan de slag te gaan zijn de benodigde financiële middelen en het verschil in BIM-gebruik door verschillende partijen. De verschillende bedrijven die in een project samenwerken, werken vaak ieder met hun eigen soort 3D BIM-software werken. Het uitwisselen van 3D BIM-gegevens kan daardoor ingewikkeld zijn. Een gladde integratie van de diverse rollen is de grote uitdaging van het BIM-model.

Klantvraag

Architecten werken het meest met BIM, gevolgd door aannemers in bouw en uitvoering. Onderaan de lijst staan installateurs. De installateurs zijn echter met een inhaalslag begonnen, waarbij de vraag van de klant een belangrijke motivatie is om ermee te beginnen. Twee derde van alle ondervraagden geeft aan ooit het model te hebben gebruikt.

Bouw en Infrastructuur nominaties Beste Werkgevers Awards 2015

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

4 augustus 2015

0

Bouw en Infrastructuur nominaties Beste Werkgevers Awards 2015

Drie organisaties binnen de branche Bouw en Infrastructuur zijn genomineerd voor de Beste Werkgevers Awards 2015. Deze organisaties behoren tevens tot de 100 Beste Werkgevers van Nederland.

In de categorie Bouw en Infrastructuur zijn genomineerd :
– Baas
– Dura Vermeer Beton- en Waterbouw
– VolkerRail

De 100 genomineerde Beste Werkgevers vindt u hier.

Onderzoek

Het Beste Werkgevers Onderzoek is dit jaar voor de vijftiende keer uitgevoerd om een objectief oordeel te kunnen vellen over werkgeverschap in Nederland. Inmiddels zijn de 100 genomineerde organisaties bekend gemaakt in twee categorieën; meer dan 1.000 en minder dan 1.000 medewerkers. Zo is er voor elke categorie een top 50 van Beste Werkgevers. In totaal beoordeelden 314.218 medewerkers uit alle Nederlandse arbeidsmarktsectoren hun werkgever.

Score

De positie die organisaties op de ranglijst behalen is gebaseerd op het oordeel van de eigen medewerkers: de Beste Werkgevers Score. Deze score is een gemiddelde van de volgende zes elementen: organisatietevredenheid, baantevredenheid, organisatietrots, achter de organisatiedoelen staan, kansen krijgen om optimaal te presteren en het krijgen van waardering. De score toont aan hoe goed een organisatie haar medewerkers in staat stelt om optimaal te presteren.

Meer informatie over het Beste Werkgevers Onderzoek en Bouw en Infrastructuur nominaties Beste Werkgevers Awards 2015 vindt u hier.

Recordgroei windturbines op zee Europa

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

3 augustus 2015

0

Het aantal windmolens op Europese zeeën is nog nooit zo sterk toegenomen als het afgelopen half jaar. In de eerste zes maanden van 2015 werden in totaal 584 nieuwe windturbines op zee geïnstalleerd, samen goed voor een capaciteit van 2342,9 megawatt. Recordgroei windturbines op zee Europa.

Recordjaar

De cijfers zijn afkomstig van de Europese Associatie voor Windenergie, EWEA. Met de capaciteit die het afgelopen half jaar is aangesloten, is genoeg om zo’n 2,2 miljoen huishoudens van energie te voorzien. Er is het afgelopen jaar sprake geweest van een enorme toename. Er is in de eerste zes maanden van 2015 drie keer zo veel capaciteit bijgekomen dan over dezelfde periode een jaar eerder. Begin 2015 was de totale capaciteit in Europa zo,n 8000 megawatt. De 2342,9 die daar het afgelopen half jaar is bijgekomen betekent een toename van 29 procent. In totaal kunnen daar zo’n 9,9 miljoen huishoudens van elektriciteit worden voorzien.

Sterkere turbines

Daarnaast is er nu al meer capaciteit bijgekomen dan in het jaar 2013, het vorige recordjaar, in totaal. De groei is deels te verklaren door verbetering van de windturbines, die nu per molen gemiddeld 4,2 MW opwekken, tegenover 3,5 MW een jaar eerder. Veruit de meeste nieuwe turbines, 406 van de 584, bevinden zich in Duitsland. De overige windmolens werden aangelegd in het Verenigd Koninkrijk (140) en Nederland (38).

Noordkant station Utrecht Centraal vandaag geopend

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

31 juli 2015

0

Noordkant station Utrecht Centraal vandaag geopend

Vandaag is de nieuwe stationshal aan de noordkant van Utrecht Centraal voor het eerst geopend voor reizigers. Het nieuwe deel bestaat uit 12.000 vierkante meter extra ruimte. Met de opening begint de laatste fase van de verbouwing van Utrecht Centraal. Noordkant station Utrecht Centraal vandaag geopend.

Momenteel wordt het laatste stuk van de oude stationshal afgebroken en opnieuw opgebouwd. De nieuwe OV-terminal moet eind 2016, na vijf jaar bouwen, gerealiseerd zijn. De hele hal kan dan 280.000 reizigers per dag verwerken.

Extra ruimte

De verbouwing heeft voornamelijk geresulteerd in een veel groter en ruimer oppervlak voor een betere doorstroom van reizigers. Het golvende dak van de hand van Benthem Crouwel Architecten zorgt voor extra lichtinval, om de reiziger nog meer ruimte te laten ervaren. Reizigers kunnen vanaf vandaag recht vanuit de hal Hoog Catharijne inlopen. Daarnaast verbindt een tien meter brede looproute het Jaarbeursplein en de binnenstad. Na vrijdag gaat de laatste bouwfase van het vernieuwde Utrecht Centraal in.

Miljoenenstrop

ProRail bendarukt dat de bouw van de vernieuwde stationshal volgens planning verloopt en bovendien binnen de begroting blijft. In het Financieel Dagblad van gisteren werd uitgebreid stilgestaan bij een ander project te Utrecht Centraal, namelijk de spoorvernieuwing. Het project, genaamd DoorStroomStation Utrecht (DSSU), loopt een jaar vertraging op en kost tientallen miljoenen meer dan begroot.

Rioolstelsels op de schop door klimaatverandering

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

29 juli 2015

0

Rioolstelsels op de schop door klimaatverandering

Minder verstening, meer afvoer en bewust water op straat

Vrijwel alle gemeenten treffen steeds meer forse maatregelen om het toenemende aantal zomerse hoosbuien op te vangen. Een derde van de jaarlijkse rioleringsinvesteringen zijn mede gericht op het voorkomen van problemen door regen. Om de wateroverlast tijdens de zomerse buien te beperken, zorgen gemeenten voor tijdelijke opslag boven de grond en meer afvoercapaciteit onder de grond. Ook bewoners kunnen helpen door hun tuin niet helemaal te verstenen en wateroverlast te melden bij de gemeente. Dit blijkt uit het eerste nationale onderzoek naar de aanpak van regenwateroverlast onder twee derde van de Nederlandse gemeenten. Rioolstelsels op de schop door klimaatverandering.

Uit het onderzoek, uitgevoerd door Stichting RIONED, blijkt dat gemeenten verschillende en steeds meer maatregelen nemen. Veelvoorkomende aanpassingen zijn de aanleg van aparte regenwaterriolen, tijdelijke waterberging in het groen en op straat, weghalen van obstakels – zoals verkeersdrempels – die de afstroming belemmeren en extra kolkenreiniging. Gemeenten treffen steeds vaker ook maatregelen aan in het straatprofiel en in het groen. De straat en groenvoorzieningen kunnen veel regenwater even opslaan als het rioolstelsel maximaal is belast. Water op straat hoort dus bij het nieuwe klimaat. De aanpak richt zich vooral op het voorkomen van schade, zoals water dat gebouwen inloopt.

Betegelde tuinen

Door de toename van het aantal betegelde tuinen kan er steeds minder regenwater in de bodem zakken. Hugo Gastkemper, directeur van Stichting RIONED: “Tuineigenaren zijn belangrijke waterdragers in de strijd tegen regenwateroverlast. Wanneer bewoners en gemeenten grond minder verstenen en zorgen voor plekken waar het water zonder probleem naar toe kan, vermindert dit de wateroverlast en druk op het riool.”

Bewoners kunnen verschillende effectieve maatregelen nemen om regenwateroverlast tegen te gaan. Door bijvoorbeeld naast het terras een border of grindstrook te maken, kan het water van het terras sneller in de grond zakken. Ook een grasveld zorgt ervoor dat er minder water blijft staan bij hevige regenbuien. Daarnaast kunnen bewoners wateroverlast melden bij hun gemeente, net zoals het melden van losliggende tegels of kapotte straatverlichting. Het aantal gemeenten dat bewoners stimuleert of verplicht hun regenwater op eigen terrein te verwerken is in 10 jaar gestegen van 12% naar 32%.

Hoosbuien

Het riool heeft verschillende taken, waaronder de afvoer van regenwater. Doordat ons klimaat verandert, komen hoosbuien steeds vaker voor. Bij hevige regen loopt het riool helemaal vol en blijft water op straat staan. Dit water staat als het ware even in de file voor afvoer door het riool en in de bodem. Meestal is dat water binnen een uur weer weg. Belangrijk is dat de schade door hevige buien beperkt blijft. Voorbeelden van schade zijn regenwater dat een gebouw instroomt vanuit de openbare ruimte, afsluiting van belangrijke verkeersroutes of tunnels, langdurige hinder voor verkeer in woonstraten, afvalwater uit het riool op straat en opdrijvende putdeksels.

Investeringen

Het Nederlandse rioolstelsel heeft een vervangingswaarde van ongeveer 90 miljard euro. Om de riolering op peil te houden wordt jaarlijks bijna een miljard euro geïnvesteerd. Uit het onderzoek blijkt dat 340 miljoen euro mede wordt uitgegeven om hoosbuien beter te verwerken (bedragen inclusief btw). De kosten voor aanleg en onderhoud van het riool worden meestal gedekt uit de opbrengsten van de gemeentelijke rioolheffing.

Het onderzoek

Het onderzoek is gehouden in de maanden mei en juni van 2015. Daaraan hebben 278 gemeenten deelgenomen (71%). De deelnemende gemeenten hebben samen 12,9 miljoen inwoners (76% van Nederland). De hiervoor genoemde getallen zijn geëxtrapoleerd naar heel Nederland. In het onderzoek zijn met een vragenlijst gegevens gekregen over de omvang van schade door hevige buien, de maatregelen die gemeenten nemen en de kosten daarvan. Download het rapport hier.

Duurzaam onderwaterbeton voor nieuw VU-gebouw

Door

Redactie Bouw en Uitvoering

-

29 juli 2015

0

Duurzaam onderwaterbeton voor nieuw VU-gebouw

In Amsterdam wordt bij de bouw van een nieuwe universiteitsgebouw gebruik gemaakt van onderwaterbeton met 30 procent granulaat. Dit wordt gebruikt als grindvervanger. Een unieke omgang met beton, er is sprake van duurzaam onderwaterbeton voor nieuw VU-gebouw.

De Vrije Universiteit zet in op een BREEAM-NL Excellent certificering. Bouwcombinatie Campusplein gaf opdracht aan Mebin om met duurzaam beton te komen. In samenwerking met ABT werd 6800 m3 onderwaterbeton geleverd. Er is vanuit het keurmerk Beton Bewust naar de opgave gekeken. Dit keurmerk streeft onder meer naar een lage CO2-voetafdruk voor beton en het sluiten van de materiaalkringloop. Het hergebruik van granulaat draagt bij aan een goede BREEAM waardering.

Uniek materiaal

Peter van den Brink, Commercieel manager, meldt op de site van Mebin dat er sprake is van uniek materiaalgebruik. “Onderwaterbeton met 30 procent granulaat is nog niet eerder gemaakt. De toepassing stelt bijzondere eisen aan het materiaal. Het granulaat moest gegarandeerd schoon zijn.” Verschillende betonsamenstellingen werden doorberekend, maar de gekozen samenstelling bleek het best te verwerken. “Geen extra water of cement was nodig. Hierdoor is met het bijmengen van 30 procent granulaat (ruim 2100 ton betonpuin) 25.000 kilo minder CO2 in de lucht gekomen. In elke kubieke meter beton zit ruim 270 kilo betongranulaat.”

Theater

De combinatie bouwt het nieuwe universiteitsgebouw dat bestaat uit een drielaagse ondergrondse parkeergarage van 24.000 vierkante meter en een bovengronds deel van 31.000 vierkante meter over dertien lagen. Door het ondergronds brengen van parkeren verbetert de kwaliteit van de openbare ruimte en ontstaat meer ruimte voor groen op de campus. Het nieuwe gebouw zal straks zowel studenten van de VU als van de UvA herbergen. Naast de gebruikelijke faciliteiten van een universiteitsgebouw komt er een theaterzaal in het gebouw.