Rijkswaterstaat heeft een eerste grote stap gezet in de vernieuwing van de Brienenoordbrug in Rotterdam. Met de gunning van het contract voor het beweegbare deel komt een technisch lastig en financieel omvangrijk traject in uitvoering. De opdracht ging naar FCC Construcción, dat de voorbereiding nu opstart en samen met Rijkswaterstaat de verdere aanpak voor de basculebrug uitwerkt.
“Volgens planning start de vernieuwing van de Brienenoordbrug in 2027 en loopt het project ongeveer 5 jaar”
Vernieuwing Brienenoordbrug hard nodig
De vernieuwing van de Van Brienenoordbrug is al langere tijd een belangrijk dossier. De brug verwerkt dagelijks een grote hoeveelheid verkeer en is daarmee een van de zwaarst belaste verbindingen van Nederland. Juist daarom staat de technische betrouwbaarheid van het object hoog op de agenda. Rijkswaterstaat kiest er nu voor om eerst het beweegbare deel van de brug aan te pakken. Dat deel is technisch het meest verouderd en vraagt als eerste om vervanging.
De opdracht is gegund aan FCC Construcción, een internationale aannemer met ervaring in transport- en infrastructuurprojecten. Volgens Rijkswaterstaat kwam de aanbieding van deze partij als beste uit de beoordeling naar voren op het gebied van kostenbeheersing, beheersing van technische risico’s en de haalbaarheid van de planning. Daarmee krijgt het project na een langere voorbereiding een duidelijk uitvoerend vervolg.
De geschatte contractomvang van dit eerste deel ligt tussen 300 en 500 miljoen euro. Dat bedrag omvat niet alleen de vernieuwing van de brugonderdelen, maar ook vier jaar onderhoud van het beweegbare deel en de systemen. De totale renovatie van de Van Brienenoordbrug, inclusief het beweegbare deel en beide boogbruggen, is geraamd op 1,5 tot 2 miljard euro.
Beweegbare deel
Het eerste contract richt zich op het vernieuwen van de oostelijke en middelste brugkleppen van de basculebrug. Daarnaast omvat de opdracht het vervangen van het aandrijvingsmechanisme en de systemen voor bediening, bewaking en besturing van de volledige basculebrug. Daarmee gaat het niet alleen om staal en bewegingswerk, maar ook om de technische installaties die nodig zijn om het object veilig en betrouwbaar te laten functioneren. De werkzaamheden raken zowel civiele techniek als werktuigbouw en industriële automatisering. De vervanging van deze onderdelen is ingrijpend, omdat de basculekelder van de Brienenoordbrug inmiddels ongeveer zestig jaar oud is.
Ook het asfalteren en het aanbrengen van verlichting en verkeerssystemen op de totale brug vallen binnen dit contract. Die afbouwwerkzaamheden worden pas uitgevoerd nadat ook de boogbruggen zijn vernieuwd. De huidige opdracht moet dus worden gezien als een eerste deelproject binnen een veel grotere renovatieopgave, waarbij verschillende onderdelen in de tijd op elkaar moeten aansluiten.
Lees verder onder de afbeelding.
De opsplitsing van de vier contractdelen.
Nieuwe contractaanpak
Rijkswaterstaat kiest niet meer voor één allesomvattend contract, maar voor een opdeling in meerdere opdrachten. Die keuze moet het project beter beheersbaar maken. De gunning past binnen die vernieuwde aanpak van Rijkswaterstaat voor grote vervangings- en renovatieprojecten. De afgelopen jaren bleek bij dit type projecten vaker dat een traditionele contractvorm met een vaste aanneemsom onvoldoende ruimte laat voor onzekerheden in bestaande infrastructuur. Bij oudere objecten is namelijk niet alles vooraf exact in beeld te brengen. Dat leidt in de praktijk vaak tot discussies over meerwerk, risicoverdeling en planning.
Om dat te voorkomen is voor dit eerste contract gekozen voor een maatwerkovereenkomst Cost+. In plaats van een vaste prijs werken opdrachtgever en opdrachtnemer met een richtprijs of targetprijs. Als de werkelijke kosten hoger of lager uitvallen, worden overschrijdingen of besparingen gedeeld volgens een vooraf vastgestelde verdeelsleutel. Daarmee krijgt de aannemer meer financiële zekerheid, terwijl Rijkswaterstaat meer openheid krijgt in de kostenopbouw en de besluitvorming tijdens de uitvoering.
Zo’n contractvorm vraagt wel een andere manier van samenwerken. Transparantie in administratie, gezamenlijke sturing op ontwerpkeuzes en een intensieve afstemming over inkoop en uitvoering zijn dan geen bijzaak maar onderdeel van het contractmanagement. Daarnaast neemt de opdrachtgever nadrukkelijk zelf de regierol op zich. Dat betekent dat Rijkswaterstaat een actievere rol speelt in de afstemming tussen de verschillende deelprojecten en de betrokken partijen. Juist bij een project met meerdere contracten, zware verkeersbelasting en een lange doorlooptijd is die centrale sturing belangrijk om knelpunten vroeg te signaleren.
De keuze voor een andere risicoverdeling is ook voor opdrachtnemers relevant. Waar marktpartijen in eerdere tenders soms terughoudend waren door de omvang van de onzekerheden, lijkt deze opzet beter aan te sluiten.
Fasering, planning en kosten
Naast de vervanging van de oostelijke basculebrug bestaat de totale vernieuwing uit nog drie hoofdonderdelen. Er komt een nieuwe boogbrug, de westelijke boogbrug wordt gerenoveerd en beide boogbruggen moeten met zwaar transport en hijswerk worden vervoerd en geplaatst. Dat vraagt om specialistische uitvoeringskennis, grote logistieke voorbereiding en een nauwkeurige afstemming op het over water en op de weg.
Volgens de huidige planning start de vernieuwing in 2027 en loopt het project ongeveer vijf jaar door. Naar verwachting worden in 2029 de beweegbare delen en het bewegingswerk aangepakt. Vervolgens staat in 2030 de plaatsing van een nieuwe westboog gepland. De oude westboog wordt daarna opgeknapt en in 2032 teruggeplaatst als nieuwe oostboog. Als de planning standhoudt, zijn de werkzaamheden in 2033 afgerond.
Meer over de Van Brienenoordbrug
De Van Brienenoordbrug dankt zijn naam aan het onderliggende Eiland van Brienenoord, het domein van de baron Van Brienen. De brug maakt deel uit van de snelweg A16 en ligt over de de Nieuwe Maas in Rotterdam. De brug bestaat uit twee naast elkaar gelegen boogbruggen met in het verlengde daarvan drie basculebruggen. De oostboog van de Van Brienenoordbrug is gebouwd in 1965 en de westboog in 1990. Met zes rijstroken per rijrichting en dagelijks ongeveer een kwart miljoen voertuigen is de Van Brienenoordbrug een van de breedste en drukste bruggen in het Nederlandse wegennet.
Bron: Rijkswaterstaat, Wikipedia.
