Home Blog Pagina 106

Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan samenwerken

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan meer samenwerken

Brancheverenigingen Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan nauwer samenwerken op het gebied van kennisontwikkeling, opleidingen en het vakgebied ventilatie. De organisaties tekenden onlangs een samenwerkingsovereenkomst.

“Binnenklimaat krijgt nog niet de aandacht die het verdient, daar gaan we samen verandering in brengen”

Binnenklimaat belangrijker dan ooit

Vicevoorzitter Dorien Terpstra van Binnenklimaat Nederland: “We isoleren onze huizen, scholen en kantoren steeds beter. Daardoor is een goed binnenklimaat belangrijker dan ooit. Toch krijgt ventilatie nog niet de aandacht die het verdient. Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan daar samen verandering in brengen”.

Kennis

Remco van der Linden, directeur Techniek en Markt bij Techniek Nederland, vindt het belangrijk dat de samenwerking tussen de brancheverenigingen verder wordt geoptimaliseerd: “Techniek Nederland en Binnenklimaat Nederland hebben veel kennis in huis. Als we die bundelen en verder ontwikkelen, kunnen we meer bereiken voor onze leden”.

Ventilatie van levensbelang

Het belang van ventilatie zal de komende jaren verder toenemen. Dat is onder meer een gevolg van de energietransitie. Dorien Terpstra van Binnenklimaat Nederland: “We isoleren gebouwen steeds beter. Dan is het zaak om ook extra aandacht te schenken aan aanpassing van ventilatie- en luchtbehandelingssystemen. Dat is letterlijk van levensbelang. Toch wordt die stap in de praktijk nog te vaak vergeten”.

Mbo-deelcertificaat ventilatietechniek

Binnenklimaat Nederland en Techniek Nederland gaan samenwerken op een breed terrein. Zo komen de brancheverenigingen straks samen op voor de belangen van hun leden als het gaat om onder meer het positioneren van het vak ventilatietechniek. Ook zullen ze in Den Haag pleiten voor versterking van het vaktechnisch onderwijs op het gebied van binnenklimaat en ventilatie.

Als eerste tastbaar initiatief hebben beide verenigingen een verzoek ingediend bij het ministerie van Onderwijs voor de ontwikkeling van een mbo-deelcertificaat voor ventilatietechniek. Dankzij het deelcertificaat kan de branche straks sneller vakbekwame monteurs opleiden.

Kennisdatabank

Remco van der Linden van Techniek Nederland: “We zien de vakgebieden ventilatie, verwarming en koeling steeds meer naar elkaar toe groeien. Daarom komt er onder meer een gezamenlijke werkgroep die de kennisbehoefte rond ventilatietechniek in kaart gaat brengen”.

De brancheverenigingen gaan ook samenwerken bij de ontwikkeling van een openbare kennisdatabank Binnenklimaattechniek. Daarnaast zal Techniek Nederland deelnemen in het Vakcentrum Binnenklimaattechniek en een zetel krijgen in de stuurgroep.

Lees ook:
Routekaart Ventilatie en Luchtdichtheid verschenen.
Ventilatiesysteem in veel gebouwen onvoldoende.
Installatie controleren met BinnenklimaatCheck.

Steeds meer woningen voorzien van slimme apparatuur

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Steeds meer woningen voorzien van slimme apparatuur

Niet alleen het aantal woningen met een warmtepomp is de afgelopen jaren explosief gegroeid; ook worden woningen steeds vaker van slimme apparatuur voorzien. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat 83% van de Nederlandse huishoudens afgelopen jaar al een slim apparaat in de woning gebruikte.

Slimme apparatuur en -meter

In veel gevallen gaat het hierbij om een slimme televisie (60%) en om een slimme elektriciteitsmeter (55%). Bij de bouw van woningen wordt tegenwoordig standaard voor zo’n slimme meter gekozen.

Het is zelfs niet meer mogelijk om te kiezen voor een oud model meter. Voor bewoners biedt dit het voordeel dat meterstanden niet langer handmatig moeten worden doorgegeven; de leverancier leest de meterstand op afstand uit. Ook de lampen voor het plafond bij Karwei, of bijvoorbeeld de keukenapparatuur van keukenboeren, het is steeds vaker smart.

Voordelen van het creëren van een smart home

Dat bewoners na oplevering van hun woning steeds vaker kiezen voor het creëren van een smart home is niet zonder reden. Het biedt verschillende voordelen en maakt het wonen goedkoper. Apparatuur hoeft niet de hele dag aan te blijven staan, zoals de kachel, maar kan worden ingeschakeld op het moment dat bewoners naar huis komen.

Hetzelfde geldt voor de verlichting: bij een avond buiten de deur schakelt men de verlichting in op het moment dat het buiten donker wordt. Tijdens vakanties kan de verlichting daarbij automatisch worden uitgeschakeld als de nacht begint. Het helpt inbrekers buiten de deur te houden.

Installeren van slimme apparatuur niet altijd even gemakkelijk

Huishoudens die na de bouw van hun woning aan de slag gaan met het installeren van deze slimme apparaten lopen nog geregeld tegen problemen aan. Het CBS laat zien dat het in 20% van de gevallen niet direct soepel loopt. Een apparaat valt bijvoorbeeld niet te koppelen met de app op een telefoon, of blijkt niet goed te werken met het netwerk in huis.

Laat UTP-kabels al bij de bouw door een uitvoerder trekken

Om dergelijke situaties te voorkomen kan het voor toekomstig bewoners van nieuwbouwwoningen interessant zijn om de uitvoerende partij nog voor de oplevering UTP-kabels door de woning te laten trekken.

Vaak worden nieuwbouwwoningen standaard opgeleverd met een aantal loze leidingen richting de bovenverdieping en bijvoorbeeld de woonkamer, zodat een toekomstig bewoner zelf kabels kan trekken. In het geval van een UTP-kabel is dat niet eenvoudig; de plug van zo’n kabel moet correct worden gemonteerd en aangesloten op de UTP-poort.

Steeds meer woningen voorzien van slimme apparatuur.

Testcentrum voor waterstoftoepassingen in Deventer

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Testcentrum voor waterstoftoepassingen in Deventer

In Deventer wordt door Nefit Bosch een testcentrum voor verwarmingstoestellen die op waterstof werken gebouwd. Het bedrijf ontwikkelde enkele jaren geleden al een cv-ketel die geschikt is voor waterstof. Naast waterstof CV-ketels werkt men ook aan componenten voor elektrolyzers waarmee groene waterstof kan worden geproduceerd.

Alternatief voor aardgas

Naast warmtepompen en andere elektrische oplossingen, richt Bosch zijn R&D activiteiten ook op waterstof. Waterstof wordt door gezien als alternatief voor aardgas in de gebouwde omgeving. Er is aangetoond dat de bestaande gasinfrastructuur kan worden gebruikt voor de distributie van waterstof.

Waterstof en warmtepompen

Om het waterstoftestcentrum in Deventer te huisvesten, zal een bestaande productiehal worden heringericht en verbouwd. “Dit is mogelijk omdat de productie van cv-ketels grotendeels wordt geclusterd in Bosch-fabrieken in het buitenland. Hierdoor komt er bijna 4.000 vierkante meter vrij in de productiehal, verteld Markus Baumeister, directeur engineering bij Nefit Bosch.

Een derde deel van de productiehal wordt ingericht als testcentrum, inclusief een goed uitgeruste werkplaats voor het bouwen van prototypes. Twee-derde van deze ruimte zal worden gebruikt voor andere activiteiten, zoals een configuratiecentrum voor prefab oplossingen en de productie van (dak)warmtepompen.

Groene waterstof

Voor waterstoftests gelden andere regels en ze vereisen andere voorzieningen, met name op het gebied van veiligheid. “We deden altijd al veel onderzoek naar de verbrandingseigenschappen van aardgas en propaan. We breiden nu de laboratoriumcapaciteit aanzienlijk uit en voegen waterstof toe aan ons onderzoek”, legt Baumeister uit. Voor de tests zal overwegend groene waterstof worden gebruikt. Aan de voorzijde van de huidige productiehal wordt hiertoe een waterstofstation gerealiseerd met tube trailers voor de aanvoer van waterstof. Mogelijk gaat Nefit Bosch in een later stadium zelf groene waterstof opwekken met een eigen elektrolyzer, die mede door een ander onderdeel van Bosch in Tilburg wordt ontwikkeld.

Waterstof onderdeel energiemix

Hoewel installateurs niet direct met waterstof aan de slag hoeven, benadrukt Baumeister dat groene waterstof op termijn een component van de energiemix voor de gebouwde omgeving kan worden.

“Nu hybride warmtepompen steeds populairder worden, kan de combinatie met een waterstofketel interessant zijn als CO2-vrije oplossing, omdat je dan profiteert van de voordelen van beide bronnen. Met de investeringen die we nu doen in het testcentrum zijn we klaar voor het moment dat de Nederlandse of Europese politiek besluit dat waterstof een onderdeel van de energiemix zal zijn. Certificering zal daar ook bij horen”.

Oost NL, de ontwikkelingsmaatschappij van Oost-Nederland, en de gemeente Deventer ondersteunden bij de uitbreiding.

Bij de afbeelding: Een delegatie van Oost NL en de Provincie Overijssel bezocht onlangs de locatie in Deventer waar een testcentrum voor waterstoftoepassingen wordt gerealiseerd (bron: Nefit Bosch).

Testcentrum voor waterstoftoepassingen in Deventer. Lees ook:
Woningen waterstof verwarmd via bestaand gasnet.
Veldtest voor allereerste zuivere waterstofketel.
22 miljoen voor meer waterstoftankstations.

Emissieloos boren voor aanleg ondergrondse hoogspanningskabels

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Elektrisch boren voor aanleg ondergrondse hoogspanningskabels

Netbeheerder TenneT en aannemer Van Gelder zijn gestart met een elektrische gestuurde boorinstallatie van 235 ton die volledig emissieloos en gevoed met duurzame elektriciteit, ondergronds boort voor de aanleg van hoogspanningskabels.

De boring is 795 meter lang. Het duurt enkele dagen om die lengte te boren. Dit werk is onderdeel van het project waarbij TenneT twee bestaande bovengrondse 150 kV-verbindingen die door de wijken Haagse Beemden en Wisselaar lopen, gedeeltelijk ondergronds legt. Het gaat om de lijn Breda-Prinsenbeek, met een lengte van 2,3 kilometer en om de lijn Breda-Geertruidenberg, van 1,3 kilometer.

Geen belemmering vergunningverlening bij elektrisch boren

“Doel van deze proef is het om een nieuwe stap zetten in de ontwikkeling naar volledig emissieloos bouwen. Hierdoor kunnen uitbreidingen van het elektriciteitsnet niet meer belemmerd worden door de vergunningverlening voor de uitstoot van koolstofdioxide en stikstofoxiden”, aldus de initiatiefnemers.

Elektrisch boren met deze installatie

“Deze installatie is uniek in Nederland en de kennis die we opdoen met deze proef delen we met branchegenoten en partners in de keten”, stelt Henri van der Kamp, algemeen directeur bij Van Gelder. Verduurzamen kan alleen als we dat in de keten oppakken. Aannemers investeren in kostbaar materieel. Dat vereist opdrachtgevers die kiezen voor een duurzame aanpak. Evengoed zijn onze leveranciers onmisbaar; partners die samen met ons tot oplossingen komen, zoals deze boorinstallatie. We hebben elkaar allemaal hard nodig”.

Cruciaal voor energietransitie

Minister Jetten voor Klimaat en Energie, aanwezig bij de start van de boring: “Het is cruciaal voor de energietransitie dat we het elektriciteitsnet op hoog tempo blijven uitbreiden. Deze uitbreidingen zijn niet alleen nodig om de overstap van fossiele brandstoffen op duurzame elektriciteit te kunnen blijven maken, maar helpen als ze eenmaal gebouwd zijn ook om de stikstofuitstoot juist te verlagen”.

“Met dit proefproject komt een oplossing voor de stikstofbeperkingen bij de uitbreiding van energie-infrastructuur een grote stap dichterbij. We maken de komende tijd afspraken met netbeheerders, betrokken bedrijven en medeoverheden over de verdere opschaling van emissieloos bouwen”.

Lees verder onder de afbeelding.
Elektrisch boren voor aanleg ondergrondse hoogspanningskabels

Overal en volledig elektrisch boren

De boorinstallatie is de eerste van deze omvang in Nederland die volledig elektrisch en emissieloos boort. Het is bovendien de eerste keer dat de elektriciteit voor de boringen duurzaam wordt opgewekt. De boorinstallatie verbruikt op een werkdag tot 4 megawattuur. Die elektriciteit wordt aangevoerd met accupakketten. Zes pakketten voeden de boorinstallatie. Deze worden regelmatig verwisseld en opnieuw opgeladen met groene energie, onder andere van zonnepanelen op de loods van de leverancier.

Investeren in emissieloos bouwen

Emissieloos werken is van groot belang voor een voortvarende uitbreiding van het elektriciteitsnet. “Vertragingen door de stikstofimpasse hangen boven ons hoofd, maar die kunnen we ons niet permitteren”, stelt Maarten Abbenhuis, COO bij TenneT. “Daarom investeren we met onze ketenpartners veel in emissieloos bouwen. We zetten concrete stappen, vandaag boren we hier volledig elektrisch en er zal nog tijd nodig zijn om zo op veel meer plekken te werken. Maar we doen dit om het elektriciteitsnet mee te laten groeien in de transitie naar een duurzaam energiesysteem.”

Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen

Met “investeren in emissieloos bouwen” verwijst Abbenhuis naar een breder initiatief in de bouwsector om te verduurzamen. Naar verwachting wordt in oktober het convenant* ‘Schoon en Emissieloos Bouwen’ getekend. Daarin staan doelstellingen en ambities om emissies van bouwmaterieel terug te dringen in het belang van natuur, klimaat en gezondheid.

Stap voor stap worden de emissie-eisen voor bouwmaterieel op weg naar 2030 aangescherpt en wordt bouwen dus schoner. Machines die emissieloos kunnen werken worden nu ontwikkeld en getest, zoals deze boorinstallatie. Het zal nog ontwikkelingswerk en tijd vergen voordat het volledig machinepark van de infra-aannemers emissieloos draait.

*Het convenant is opgesteld door het Rijk in samenwerking met provincies, gemeenten, waterschappen, brancheorganisaties en kennisinstellingen.

Lees verder onder de afbeelding.

Alle foto’s bij dit bericht: Rene van der Horst.

Elektrisch boren voor aanleg ondergrondse hoogspanningskabels. Lees ook:
Eerste kabelleverancier met elektrisch zwaar transport.
Elektrische asfaltspreidmachine KWS legt eerste meters asfalt.
Elektrische 160 ton rupshijskraan.

Heijmans vervangt asfalt op A2 en A12 rondom Utrecht

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Heijmans vervangt asfalt op A2 en A12 rondom Utrecht

Komend jaar verzorgt Heijmans het groot onderhoud aan delen van snelwegen A2 en A12. Het Rosmalense bouwbedrijf won de aanbesteding die Rijkswaterstaat hiervoor uitzette. Duurzaamheid en beperking van hinder speelden een belangrijke rol in deze aanbesteding die door Rijkswaterstaat werd uitgezet volgens de methodiek van de ‘koploperaanpak duurzame wegverharding’.

“Bij het onderhoud op de A2 en A12 wordt voor het grootste gedeelte gebruik gemaakt van circulair asfalt”

Delen van de A2 en A12

Het gaat om het deel van de A2 tussen de knooppunten Oudenrijn en Everdingen en de A12 tussen de aansluiting Nieuwerbrug en knooppunt Oudenrijn. De werkzaamheden vinden volgens planning plaats in 2024.

Vervangen

De opdracht bestaat onder meer uit het vervangen van het bestaande asfalt door een variant met een geluidsreducerende laag, het vervangen van de voegovergangen en het onderhouden van de Jan Blankenbrug (A2) en viaduct Strijkviertel (A12). De opdracht vertegenwoordigt een omzetwaarde van 19,6 miljoen voor Heijmans.

Duurzaamheid

Rijkswaterstaat zette deze opdracht uit volgens de methodiek van de zogeheten ‘koploperaanpak duurzame wegverharding’, waarbij bedrijven worden uitgedaagd om het onderhoud aan de wegen zo duurzaam mogelijk te doen. Zo wordt overgestapt op duurzame wegverharding, met de hoge kwaliteitsstandaard die in Nederland gebruikelijk is. Heijmans is “trots de opdracht uit te mogen voeren”, laat zij weten.

Circulair asfalt

Voor het grootste gedeelte wordt gebruik gemaakt van circulair asfalt. Dat betekend dat als asfalt ergens wordt verwijderd, dat na een bewerking en controle weer wordt hergebruikt. In de onderlaag gaat gewerkt worden met circulair asfalt tot 70% hergebruik. In de verschillende toplagen wordt tot maximaal 60% hergebruikt asfalt toegepast.

Onderhoud kunstwerken

Heijmans verzorgde in het verleden al het onderhoud op andere gedeelten van de A12. Momenteel wordt op meer plekken het Nederlandse wegenstelsel onderhouden. Ook wordt er onderhoud uitgevoerd aan kunstwerken op en langs het wegennet.

Heijmans vervangt asfalt op A2 en A12 rondom Utrecht. Lees ook:
Naar 100 procent fossielvrij asfalt.
Wie maakt het duurzaamste asfalt?

Nationaal Laadonderzoek : EV-rijder drukt laadkosten

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Nationaal Laadonderzoek EV-rijder probeert laadkosten te drukken

Het Nationaal Laadonderzoek heeft weer plaatsgevonden Wat zijn de laatste trends en ontwikkelingen op het gebied van het laden van elektrische auto’s (EV)? Welke laadmethode is het meest populair: thuis, openbaar laden op laden op het werk? Wat zijn de gevolgen van de hoge stroomprijzen op het laadgedrag?

“Het jaarlijkse Nationaal Laadonderzoek is het grootste landelijke onderzoek naar de meningen en ervaringen van EV-rijders”

Breed onderzoek onder EV-rijders

Dit jaar deed een recordaantal van bijna 4.000 respondenten mee. Nieuw dit jaar is de aandacht in het onderzoek voor het gebrek aan prijstransparantie bij openbare laadpalen die EV-rijders ervaren en nieuwe manieren om de laadkosten te drukken zoals dynamische tarieven en bidirectioneel laden.

Thuis laden en zonnepanelen

De EV-rijder laadt nog steeds vooral thuis op. EV-rijders geven aan dat zij 52 procent van de gereden kilometers thuis opladen, een kwart bij openbare laadpalen, 13 procent op het werk en 9 procent bij een snellader onderweg.

Thuis laden wordt van alle laadmogelijkheden het hoogste gewaardeerd. 90 procent van de thuisladers laadt de auto op privéterrein op, bij 10 procent staat de elektrische auto in de openbare ruimte terwijl deze is aangesloten op de privé laadpaal thuis.

Het kunnen opladen op eigen terrein is een belangrijk beslispunt om elektrisch te gaan rijden. Voor verreweg de meeste thuisladers is thuis laden nog altijd goedkoper is dan publiek laden. Dat komt mede door het groeiend aantal EV-rijders met zonnepanelen. Meer dan driekwart van de EV-rijders heeft zonnepanelen.

Verbeteringen

De EV-rijder is steeds meer tevreden over openbaar laden. Bijna een derde van de respondenten die openbaar laadt geeft aan nooit knelpunten te ervaren bij het openbaar laden. Wat betreft snelladen, zoals langs de snelweg, geeft een meerderheid aan geen knelpunten te ervaren bij.

Actieradius EV-rijder

Bezorgdheid dat je met je elektrische auto onderweg met een lege batterij komt te staan, lijkt nagenoeg tot het verleden te behoren. De batterij van de elektrische auto voldoet meestal voor de dagelijkse afstanden. 40 procent van de elektrische rijders hoeft bij geen enkele rit onderweg bij te laden blijkt uit het onderzoek. 85 procent van de elektrische rijders laadt maximaal twee keer per maand onderweg.

Kosten EV laden en prijstransparantie

Nieuw in het onderzoek is de vraag of EV-rijders weten wat de kosten zijn van laden bij een openbare laadpaal. De helft van de EV-rijders weet doorgaans vooraf niet wat opladen bij een publieke laadpaal kost. Terwijl de behoefte groot is om vooraf te weten welke tarieven er gelden voor verschillende laadpassen.

“We zien grote prijsverschillen, maar prijstransparantie bij de publieke laadpaal is soms ver te zoeken”, stelt Maarten van Biezen van de Vereniging Elektrische Rijders (VER). Het is nu zo goed als onmogelijk voor een EV-rijder te weten met welke laadpas of app je het gunstigste tarief aan de laadpaal betaalt. En dat is relevant want dat kan al gauw 10 a 15 euro per laadbeurt verschillen tussen laadpassen aan een laadpaal. En dan kan de situatie bij een andere laadpaal weer totaal verschillend zijn”.

“EV-rijders geven aan dat zij het erg belangrijk vinden dat de verschillende laadtarieven van laadpasaanbieders bekend zijn, vóór je start met een laadsessie. Zodat je ter plekke kan bepalen welke laadpas de goedkoopste is. EV-rijders zijn steeds meer kostenbewust. De energiecrisis heeft zijn sporen nagelaten. Mensen zoeken naar manieren om de laadkosten te drukken”.

Dynamische stroomtarieven

Ook thuisladers letten meer dan voorheen op laadkosten, blijkt uit het Nationaal Laadonderzoek. Een opvallend groot deel van de thuisladers is al overgestapt op een dynamisch stroomcontract met veelal veel lagere tarieven in de daluren.

Van Biezen: “Dynamische tarieven zijn niet alleen bij thuislader steeds populairder. Bijna de helft van de elektrische rijders wil dat ook bij publieke laadpalen dynamische tarieven mogelijk worden. Dat zou winst zijn voor de portemonnee van mensen en goed voor het slim benutten van de capaciteit van het stroomnetwerk en het gebruik van duurzame stroom”.

Slim laden

Ook de interesse in slim laden neemt toe, zo blijkt uit het Nationaal Laadonderzoek. Bij slim laden plugt de automobilist gewoon in bij aankomst, maar het laden begint op een ander moment of met een andere snelheid. Bijvoorbeeld afhankelijk van wanneer de stroom goedkoper is en er meer duurzame stroom is of wanneer het stroomnet minder is belast.

Bekende en veelgebruikte vormen van slim laden zijn het laden op dag- of nachttarieven en laden op duurzaam opgewekte energie zoals zonnepanelen op de eigen woning. Tussen de bekendheid met slim laden en het gebruik ervan is echter een groot verschil. Het merendeel van de EV-rijders zegt ermee bekend te zijn, maar slechts de helft van de groep zegt een variant van slim laden toe te passen.

Bidirectioneel laden

Vooruitkijkend verwacht de elektrische rijder veel van zogenoemd bidirectioneel laden. Bijna de helft van de deelnemende EV-rijders wil dit graag. Normaal gesproken stroomt elektriciteit naar de auto toe maar bij bidirectioneel laden kan het ook andersom. Zo gebruik je de elektrische auto als tijdelijke opslag. EV-rijders zouden bidirectioneel laden vooral willen gebruiken om de stroom van zonnepanelen op te slaan en later te gebruiken om bijvoorbeeld het eigen huis van stroom te voorzien. Om zo meer zelfvoorzienend te zijn.

Ook zien EV-rijders kansen in het inzetten van de EV voor uitwisseling van stroom met het stroomnetwerk om geld te verdienen en het netwerk te ontlasten. Hoewel bijna de helft van de respondenten aangeeft bidirectioneel te willen laden wordt dit nog nauwelijks daadwerkelijk toegepast. Dat komt vooral omdat er nog vrijwel geen elektrische auto’s zijn die bidirectioneel laden ondersteunen op gewone laadpalen.

De helft van de elektrische rijders is er voorstander van dat autofabrikanten in de toekomst verplicht worden om nieuwe elektrische auto’s uit te rusten met de mogelijkheid van bi-directioneel laden.

Initiatiefnemers Nationaal Laadonderzoek

Het Nationaal Laadonderzoek is een initiatief en onderzoek van:
– ElaadNL is het kennis- en innovatiecentrum op het gebied van slim laden en een samenwerkingsverband van de Nederlandse netbeheerders.
– Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stimuleert de overstap naar elektrisch rijden door financiële ondersteuning, het opzetten van samenwerkingsverbanden en kennisdeling.
– De Vereniging Elektrische Rijders heeft als missie om elektrisch rijden te versnellen, bijvoorbeeld door EV-diensten en faciliteiten toegankelijker te maken voor een breed publiek.
– De Rijksuniversiteit Groningen (www.rug.nl) is partner in dit onderzoek en heeft onder andere meegewerkt aan de opzet en analyse van de enquête.
– Ook het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) steunde het onderzoek.

Nationaal Laadonderzoek: EV-rijder zoekt manieren om laadkosten te drukken.
Lees ook:
Meer dan 500.000 EV laadpunten in NL.
Info over elektrische laadinfrastructuur.
400 nieuwe emissievrije vrachtwagens de weg op.
Gebruik elektrische bestelbussen neemt toe.

Hero terrein Breda wordt groene wijk

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Hero terrein Breda wordt groene wijk

Het voormalige Hero terrein aan de Teteringsedijk in Breda wordt door AM herontwikkeld tot een nieuwe groene wijk: de Hero van Breda. De bouw start de eerste helft van 2024.

“Het gebied in Breda is 60.000 m2 en er worden 422 woningen gerealiseerd”

Groenstedelijk Hero, duurzaam en gericht op bewegen en verbinding

Het Hero-terrein is in 2007 aangekocht door AM. In 2019 is deze locatie door de Gemeente Breda aangewezen als versnellingslocatie voor een nieuwe woonwijk. Na een intensieve samenwerkingsperiode met de gemeente Breda en een participatietraject met stakeholders en de directe omgeving, is het bestemmingsplan vormgegeven.

Hero van Breda wordt een groene woonomgeving en gezonde buurt gericht op bewegen en ontmoeten. Er gaat veel aandacht uit naar de invulling van een hoogwaardige openbare ruimte. Er komt een aantrekkelijk, groen en autoluw binnengebied met veel ruimte voor interactie, sport en ontspanning, waarmee bewoners worden verleid om te bewegen. De buurt krijgt een eigen huiskamer waar de focus ligt op verbinding.

Vanzelfsprekend gasloos

Naast gezondheid is ook duurzaamheid een belangrijk speerpunt van deze gebiedsontwikkeling in Breda. Alle gebouwen zijn vanzelfsprekend gasloos en worden voorzien van warmtepompen en zonnepanelen. Daar waar mogelijk worden appartementen aangesloten op stadsverwarming. Bij de realisatie van de woningen wordt gebruik gemaakt van toekomstbestendige en duurzame materialen.

Invulling van het Hero plangebied

Het plangebied in omvat ongeveer 60.000 m2. Hier worden 422 woningen gerealiseerd, waarvan 180 sociale- en midden-huur appartementen, 174 koopwoningen en een eerstelijns medisch centrum HOED (Huisartsen Onder Een Dak) met daarbij 20 sociale zorgappartementen.

Daarnaast wordt het pand de Toerist herontwikkeld tot 48 middeldure koopappartementen en een horeca- en commerciële functie in de plint. De bebouwing sluit op een natuurlijke wijze aan op de bestaande woningen van de Kwekerijstraat en Teteringsedijk en ook de nieuwbouw Hero.

Samenwerking

De herontwikkeling van het Hero terrein in Breda is een initiatief van gebiedsontwikkelaar AM en wordt samen met de gemeente Breda, Wonen Breburg, Diederen Dirrix, DAT Architecten, Buro Lubbers, Conceptual Residences, BAM Wonen en Buro BOOT ingenieurs uitgevoerd.

Hero terrein Breda wordt groene wijk.
Lees ook: Leefbaarheid en inhaalslag woningbouw.

Kleintje Water, info sanitaire installaties geactualiseerd

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0

Kleintje Water van ISSO is volledig bijgewerkt. Het richt zich op alle werkzaamheden die nodig zijn voor het adviseren, realiseren en onderhouden van sanitaire installaties. De info is tevens toegespitst op verbouwingen en renovaties in de woningbouw. Het naslagwerk is bestemd voor de monteur en installateur.

“De inhoud van het Kleintje Water is voorbereid op de Wet kwaliteitsborging”

Meer dan sanitaire installaties

Kleintje Water behandelt vrijwel alle werkzaamheden die nodig zijn voor het aanpassen en uitbreiden van sanitaire installaties in woningen. Buiten de vereiste kennis voor de sanitaire installaties, besteedt het ook aandacht aan werkzaamheden die tegelijkertijd nodig zijn, zoals: bouwkundige aanpassingen, riolering, verwarming en ventilatie.

Daarnaast komen vooral elektrotechnische aspecten, zoals voeding, veiligheid, potentiaalvereffening en aarding uitgebreid aan de orde. Zo kan de installateur elke opdrachtgever ontzorgen bij het installeren van bijvoorbeeld nieuw sanitair of een extra badruimte, keukeninrichting en warm-tapwater-bereider.

Voor verschillende fasen

“Het is echt een naslagwerk voor grote en kleine verbouwingen of renovaties”, zegt Nick Post van ISSO. “Bij een verbouwing in de woning red je het bijna niet door alleen de sanitaire technieken aan te passen. Daarom is in dit Kleintje juist ook de kennis van die andere disciplines erbij betrokken. Natuurlijk wel altijd in relatie tot de sanitaire installaties”.

De inhoud van het Kleintje doorloopt de verschillende fasen in een project, werk of klus, zoals:
• Inventarisatie van eisen en wensen van de klant.
• Advies over het installatieconcept en de warm-tapwater-voorziening.
• Uitwerking voor de offerte.
• Werkvoorbereiding en uitvoering.
• Onderhoud.

Meer duurzame technieken in Kleintje Water

De actualisatie van de inhoud richtte zich op een aantal belangrijke aspecten, geeft Nick Post aan. “Er zijn sinds de vorige uitgave in 2012 nu veel meer duurzame technieken bijgekomen. Het werken met hybride warmtepompen en aflever-sets is in deze periode sterk toegenomen, maar bijvoorbeeld ook de douche-wtw werd in de oude uitgave nog niet behandeld. Verder is er ook aandacht voor de bacteriologische aangroeipotentie in relatie tot de materiaalkeuze. Kies je bepaalde soorten kunststof leidingsystemen, weet dan wat de risico’s zijn ten opzichte van bijvoorbeeld koper”.

Drinkwaterbesluit, NEN-normen en Wet kwaliteitsborging

Hoewel de wet- en regelgeving geen cruciale wijzigingen ondergingen, die van invloed zijn op de inhoud, is het woordgebruik in het boekje in lijn gebracht met de regelgeving. De begrippen en vaktermen zijn nu volledig in overeenstemming met hoe ze in het Drinkwaterbesluit, de NEN-normen en Waterwerkbladen worden benoemd.

“Daarnaast hebben we de inhoud van het Kleintje voorbereid op de Wet kwaliteitsborging, die naar verwachting op 1 januari 2024 in werking treedt. Daarvoor hebben we een opleverprotocol voor het installatiegebonden dossier opgenomen. Om de teksten nog toegankelijker te maken, hebben we ook de schrijfstijl informeler gemaakt. Ook zorgden we ervoor dat we veel tekeningen, tabellen en grafieken gebruiken die de inhoud voor een technicus nog inzichtelijker maken”.

ISSO Kleintje Water info rond sanitaire installaties geactualiseerd.
Lees ook: ISSO-kleintje Riolering vernieuwd.

Alles over aardwarmte tijdens Open Energiedag

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Alles over aardwarmte tijdens Open Energiedag

Tijdens de Open Energiedag op zaterdag 16 september zijn onder meer aardwarmtelocaties te bezoeken. Tijdens een rondleiding op de locaties Trias Westland en Nature’s Heat vertellen experts meer over het gebruik van aardwarmte als duurzame warmtebron voor het verwarmen van kassen, woningen en gebouwen.

“Open Energiedag is onderdeel van een bredere campagne waarbij producenten van duurzame energie laten zien hoe zij werken aan het energie opwekken van de toekomst”

Hoe werkt aardwarmte?

Diep verborgen onder de grond is duurzame warmte beschikbaar. De warmte is uitermate geschikt voor het verwarmen van kassen, woningen en gebouwen en goed voor het milieu. Hoe dit werkt? Dat wordt verteld tijdens de Open Energiedag, maar als je er alvast meer weten over wil weten kijk dan op de website allesoveraardwarmte.nl.

Westland

Twee locaties in Naaldwijk en Kwintsheul zetten hun deuren open. Tijdens de Open Energiedag op zaterdag 16 september kan iedereen van 10.00 – 14.00 uur een bezoek brengen aan de twee aardwarmtelocaties:

Trias Westland – Lange broekweg 70, Naaldwijk
Met twee geothermiebronnen op 2,3 km diepte is Trias Westland de springplank naar Warmtesysteem Westland. Tijdens een rondleiding op de aardwarmtelocatie van Trias Westland wordt getoond hoe aardwarmte meer dan 245 hectare glastuinbouw, de bloemenveiling en 345 woningen in Liermolen in het Westland van duurzame warmte voorziet. Er wordt gewerkt met tijdsloten voor de rondleidingen, waarop vooraf ingeschreven dient te worden. Meld je aan voor een rondleiding.

Nature’s Heat – Hooghe beer 19a, Kwintsheul
In Kwintsheul worden bezoekers hartelijk ontvangen op het terrein van Nature’s Heat, waar warm water van 2300 meter diepte naar boven wordt gehaald om 64 ha aan kassen mee te verwarmen. Op de locatie volgt een rondleiding en uitleg over het project en de aardwarmte-installatie. Iedereen is van harte welkom van 10.00 tot 14.00 uur. Vooraf inschrijven voor een bezoek aan Nature’s Heat is niet nodig.

Over de Open Energiedag

Demissionair minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten zal op zaterdag 16 september de Open Energiedag openen bij energiepark Nijmegen-Betuwe. Iedereen kan op deze dag langskomen bij duurzame energieprojecten in heel Nederland, om kennis te maken met de mensen en de technieken achter de energietransitie.

De Open Energiedag is een initiatief van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), samen met vijf branche-organisaties: NWEA, Holland Solar, EnergieSamen, Vereniging Warmtepompen, Branchevereniging Bodemenergie en Geothermie Nederland.

Daar krijg je Energie van

De Open Energiedag is onderdeel van een bredere campagne waarbij producenten van duurzame energie laten zien hoe zij werken aan het energie opwekken van de toekomst.

Lees meer over aardwarmte:
Aardwarmteproject Maasdijk gaat 80 tuinders duurzame warmte leveren.
Proefboring naar aardwarmte in Amstelland.
Aardwarmte Nederland in cijfers.

Boschgaard: Echt circulair bouwen en zelfwerkzaamheid

Door
Redactie Bouw en Uitvoering
-
0
Boschgaard Echt circulair bouwen en zelfwerkzaamheid

Boschgaard is een pionier in Nederland. Het combineert circulair bouwen en zelfwerkzaamheid. Een woonproject dat in samenwerking met woningcorporatie Zayaz 19 sociale huurwoningen neerzet in Den Bosch Oost, gecombineerd met een buurtcentrum. In gesprek met Jochem Kromhout, toekomstig bewoner van Boschgaard.

“Boschgaard is voor ons een kans om iets permanents neer te zetten, op onze manier”

Ik heb me altijd betrokken gevoeld bij de woningmarkt, zegt Jochem Kromhout. “Op een directe manier heb ik altijd voor mijn eigen woning gezorgd. Want er zijn meer huizen nodig, ook zijn ze te duur, soms slecht onderhouden. Bovendien is het te gek voor woorden dat mensen 40 tot 50% van hun inkomen uitgeven aan een huis. Daar heb ik me altijd boos over gemaakt. Boschgaard is voor ons een kans om iets permanents neer te zetten, op onze manier”.

Collectief zelfbeheer

Boschgaard komt op de plek van De Patio, het oude buurthuis van de Graafse Wijk. Er komen 25 tot 30 bewoners in het gebouw. In Den Bosch is Boschgaard het eerste bouwproject binnen de sociale huur waarbij dus het initiatief volledig bij de toekomstige bewoners vandaag komt. Woningbouwvereniging Zayaz financiert en blijft eigenaar van het pand, de toekomstige bewoners hebben het eigenaarschap over het project. Kromhout: “Wij kwamen met het idee, zitten tijdens de realisatie op de bestuurdersstoel en zullen het geheel later ook zelf bestieren. Kortom, Boschgaard wordt een pand in collectief zelfbeheer, waar iedereen die er woont even veel inspraak heeft”.

De aannemer is Mark Versteegden uit Erp, een traditioneel bouwbedrijf dat het vakmanschap nog onder de knieën heeft, zo zegt Kromhout. De architect is Superuse uit Rotterdam, een bureau dat gespecialiseerd is in het bouwen van hergebruik.

Lees verder onder de afbeelding.
Boschgaard Echt circulair bouwen en zelfwerkzaamheid

Echt circulair

Wat het project nog unieker maakt, is dat dit het eerste woningbouwproject in Den Bosch is, dat met zoveel mogelijk hergebruikte materialen wordt gebouwd. Jochem Kromhout legt uit: “Circulariteit is momenteel een beetje een buzzwoord. Veel verschillende dingen worden er onder verstaan. Circulariteit is voor ons altijd een logisch iets geweest. We kijken eerst wat we kunnen met oude dingen voordat we nieuwe gaan produceren”.

“Zelf heb ik nog nooit een meubelstuk gekocht. Heb het allemaal op straat gevonden. Klussen aan een huis, dan is het voor mij heel gewoon om eerst naar de centrale container te gaan. In de bouw is dat niet de meest praktische manier om het zo te doen. Circulariteit betekent daarom voor veel projecten dat ze nieuwe producten maken die over 30 jaar – als iets gesloopt wordt – hergebruikt kunnen worden. Dat is heel nobel, maar voor ons voelt dat verkeerd. Het is een logische stap eerst te kijken wat over is, dat gebruiken. Lukt het niet, dan gaan we pas op zoek naar nieuwe producten”.

Wat er op het terrein stond, de oude Patio, is dus niet gesloopt. Er kwam geen bulldozer aan te pas. Onder andere de betonnen platen op de grond waren nog uitstekend te gebruiken. “Onze architect heeft in kaart gebracht wat er was om te hergebruiken. We hebben gestript wat er niet nodig was”.

Met oude bouwmaterialen uit de sloop, maar ook met reststromen uit de industrie, is het streven om 90% van alle bouwmaterialen hergebruikt te laten zijn.

Voorbeelden van circulair

Maar deze bouwwijze brengt wel de nodige uitdagingen met zich mee. Hoe kom je aan al dat te hergebruiken materiaal? ¨Dat is een heel proces¨, zegt Jochem Kromhout. “We hebben een team dat wekelijks op zoek is gegaan naar de juiste materialen. Zo hebben we oude dakspanten uit de bibliotheek in St. Michelsgestel gehaald. De bibliotheek werd gesloopt. Vervolgens ging de architect daar weer mee tekenen. Zo zit ook de gevel van het gemeentehuis van Roozendaal in ons pand; een aluminium gevel met dubbel glas. Een prima buitengevel die nog wel met een binnengevel geïsoleerd wordt”.

De architect maakt dus een globale schets. Hoe meer hergebruikte materialen er zijn, hoe meer de schets ingevuld wordt. De aannemer moet dus flexibel en creatief zijn. ̈”Oh, er moet nog een raam in de muur komen, zaag nog maar niet in de muur, want we hebben het kozijn nog niet”, om maar een voorbeeld te noemen.

Het hele proces is in 2016 gestart, de bouw is in 2021 begonnen. “Als het goed is, hebben we aan het einde van dit jaar de sleutel”, aldus Kromhout.

Lees verder onder de afbeelding.
Boschgaard Echt circulair bouwen en zelfwerkzaamheid

Passief verwarmen

Het gebouw is ontworpen om zo passief mogelijk verwarmd, geventileerd en gehydrateerd te worden. Boschgaard maakt gebruik van de zon, regen en aarde door te oogsten wat ze gratis ontvangt; zonnestralen, regendruppels en aardwarmte. Gegevens op het zuiden vangen de zon voor warmte en de 234 zonnepanelen voor energie. 80 meter sondes in de grond geven een stabiele 12 graden voor de warmtepompen en tot 80 kuub regen wordt opgevangen om de toiletten en wasmachines mee te spoelen.

Om het gebouw zo optimaal mogelijk te laten werken, is een actieve houding van de bewoners nodig. Gordijnen op tijd dicht, ramen op het juiste moment open en korter douchen. De bewoners gaan ook veel delen. Auto´s, boormachines, wasmachines. “Door het ontwerp kunnen we toe met minder apparaten, zoals warmtepompen, dan gebruikelijk”, aldus Kromhout.

Biodiversiteit in en om Boschgaard

Alle daken en buitenruimtes worden zo ontworpen dat er een hoge mate van biodiversiteit ontstaat, met veel leefruimte voor vogels en insecten. Boschgaard kent groene daken en gevels waar planten in kunnen groeien. “Groene daken zie je best wel veel”, zegt Jochem Kromhout. “Het is een goed initiatief. Heeft veel voordeel voor de waterhuishouding. Het water stroomt niet gelijk je dak af, maar krijgt de kans om te verdampen. Dus heb je veel minder last van je rioolwaterafvoer. Het is ook een goede koeling van je huis. Als er in de zomer een regenbui op je dak valt, verdampt de regen en tegelijkertijd trekt het de warmte uit je huis. Maar wat wij anders doen, is dat we een dubbele laag groen op ons dak zetten. Zodat er meer verschillende planten op kunnen groeien, die ook verschillende vogels en insecten aantrekken. Kortom, we zorgen ervoor dat onze huizen iets bijdragen aan de stadsecologie om ons heen”.

Pionieren

Kromhout: “We zijn op een aantal manieren aan het pionieren. Als huurders die in eigen beheer aan het bouwen zijn. Ook op het gebied van duurzaam bouwen is het behoorlijk pionieren voor zo’n groot project van sociale huur. Ja, dat zijn echt de uitdagingen. Dat pionierschap betekent dat we veel nieuwe wielen moeten uitvinden, regels in de wet moeten vinden waarin onze ideeën passen. En let wel, net als ik, komen de bewoners niet uit de bouwwereld. We leren heel wat. Maar gelukkig staan we met zowel de architect Superuse, als de aannemer Versteegden, niet in ons eentje. En ook met de woningbouwcorporatie Zayaz is de samenwerking goed. We hebben goede partners aan ze”.

Auteur: Betty Rombout.
Beeld: Zayaz, Superuse, Versteegden en andere projectmedewerkers Boschgaard.

Boschgaard: Echt circulair bouwen en zelfwerkzaamheid.
Lees ook: Gebouwenmarktplaats voor meer duurzaam en circulair bouwen.

1...105106107...432Pagina 106 van 432